28.11.2021, 23:32

Peygamberlik, Karl Marks ve Sultangaliyev

Karl Marks ve Sultangaliyev’e ilişkin yazdığım iki yazıda “adeta peygamber” nitelemesine başvurdum. Bu nitelemenin, özellikle Marks için Muhammed İkbal ve Yaşar Nuri Öztürk tarafından kullanıldığını belirtmeliyim. Ben aynı nitelemeyi Sultangaliyev için de kullandım.

Peki, neyi kastettim?

Marks ve Marksizm için yazdığım yazının sonunda şöyle bir açıklamada bulunmuş ve bir soruyla sözlerimi bağlamıştım.

“Marksizm dünyayı etkileyen dinler ve ideolojik hareketler arasında, yarattığı sonuçlar bakımından sanırım en üstte yer alan siyasal akımdır. Bu akımın kuramcısı Karl Marks, küresel anlamda büyük bir alt üst oluşa yol açan, 100 milyonları oradan oraya savuran, devletleri çökerten, yeni devlet ve siyasal sistemlerin kuruluşuna neden olan, uğruna milyonların ölüme yürüdüğü bir ideolojinin baş öznesi olarak “adeta bir peygamber” nitelemesini hak ediyor mu?

Bence etmiyor. Zira o kitlesel ve sosyolojik etki bakımından bütün peygamberleri aşmıştır. Allah, din, peygamber gibi bütün üst yapı kurumlarına savaş açan Karl Marks’ı savaştığı kurumların kavramlarıyla nitelemek, düşünsel anısına emsalsiz bir saygısızlık olacaktır.

Böylesi bir saygısızlığın öznesi olmak istemem.

Peki, neden yazımıza böyle bir başlık koyduk?

Yanıtı ileriki yazılarımızda vereceğiz.”

İşte bu yazımızda neden peygamber nitelemesine başvurduğuma değineceğim.

Ama önce peygamberlik konusunda Sultangaliyev için de yazdıklarımı yeniden anımsatayım.

“Sultangaliyev bu öngörüsüyle adeta bir peygamber gibi eskatolojik hükümleri olan eşsiz bir düşünürdür. Bu arada onun “Tataristan Allahsızlar Derneği”nin kurucusu olduğunu da belirtelim.”

Şimdi, peygamber kavramını açıklayalım…

Peygamber Farsça bir sözcüktür ve sözlük anlamı; “haberci, haber getiren” demektir.

Bu sözcüğün bugün de kimi İranî dillerde “haber ajansı” anlamında kullanıldığını görüyoruz.

İslamî literatürde peygamber, “Allah’tan haber getiren” kişidir. Haber getirmekten kasıt vahiy almaktır. (Arapçada peygamber yerine resul ve nebi sözcükleri kullanılır.)

Ancak bu, sözcüğün terimsel anlamıdır.

Gerek Marks’ın gerekse Sultangaliyev’in Allah’a ve dine inanmadığını söylemeye gerek bile yok. O halde onların peygamberliği başka bir şey olsa gerek, değil mi?

Sözcüğün sözlük anlamı açısından bakarsak Marks da Sultangaliyev de haber getirmiştir. Dolayısıyla her ikisi de “haber getiren” kişidirler. Başka bir deyişle her ikisi de “peygamber”dir.

Biri toplumların gelişim evreleri hakkında haber getirmiş ve adeta eskatolojik bir hükümle insanlığın sosyalizme ve komünizme evrileceğini söylemiştir.

Öbürü ise büyük bir sosyalist devrimle kurulan SSCB’nin, sosyalizme ihanet edip Rus milliyetçiğine evrilmesinden ötürü yıkılacağını ve Federal Sosyalist Turan Devleti’nin kurulacağını ileri sürmüştür. O da eskatolojik bir hüküm ortaya koymuştur.

Öte yandan Marks ve Sultangaliyev’i “adeta peygamber” diye nitelemem gittikçe muhafazakârlaşan / dindarlaşan ve her sosyolojik ve siyasal meseleye dinsel terminolojiyle yaklaşan bir toplumda muhakkak ki dikkat çekici olacaktır.

İşte bundan ötürü, dikkat çekmek ve savımızı daha geniş bir kitleye ulaştırmak için peygamber metaforuna başvurdum. Ancak işin gerçeğini ve doğrusunu söyleyecek olursak iki sosyalist ve materyalist önderi dinsel bir kavramla anlatmak pek isabetli değildir. Bizim yaptığımız sadece konjonktürel koşullar çerçevesinde yöneldiğimiz bir söz oyunudur.

Onların düşünsel ve siyasal anılarına ve ideolojik miraslarına saygısızlık etmekten hicap ederim.

Ama acaba bu noktada Farabi’nin şu sözünü mü anımsamalıyız:

“Filozoflar peygamberlerden üstündür. Zira filozoflar gerçeğin bilgisine kendi çabalarıyla ulaşırlar.”

Ne dersiniz?

Yorumlar (1)
Hüseyin Çınar 2 ay önce
Bilimsel açıklamışsınız katılıyorum değerli Hocam
2
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Beşiktaş 23 36
5. Alanyaspor 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. Samsunspor 20 33
7. İstanbulspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Gençlerbirliği 21 29
10. Tuzlaspor 20 27
11. Manisa Futbol Kulübü 21 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Norwich City 22 16
18. Watford 20 14
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 22 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11