28.11.2021, 23:32

Peygamberlik, Karl Marks ve Sultangaliyev

Karl Marks ve Sultangaliyev’e ilişkin yazdığım iki yazıda “adeta peygamber” nitelemesine başvurdum. Bu nitelemenin, özellikle Marks için Muhammed İkbal ve Yaşar Nuri Öztürk tarafından kullanıldığını belirtmeliyim. Ben aynı nitelemeyi Sultangaliyev için de kullandım.

Peki, neyi kastettim?

Marks ve Marksizm için yazdığım yazının sonunda şöyle bir açıklamada bulunmuş ve bir soruyla sözlerimi bağlamıştım.

“Marksizm dünyayı etkileyen dinler ve ideolojik hareketler arasında, yarattığı sonuçlar bakımından sanırım en üstte yer alan siyasal akımdır. Bu akımın kuramcısı Karl Marks, küresel anlamda büyük bir alt üst oluşa yol açan, 100 milyonları oradan oraya savuran, devletleri çökerten, yeni devlet ve siyasal sistemlerin kuruluşuna neden olan, uğruna milyonların ölüme yürüdüğü bir ideolojinin baş öznesi olarak “adeta bir peygamber” nitelemesini hak ediyor mu?

Bence etmiyor. Zira o kitlesel ve sosyolojik etki bakımından bütün peygamberleri aşmıştır. Allah, din, peygamber gibi bütün üst yapı kurumlarına savaş açan Karl Marks’ı savaştığı kurumların kavramlarıyla nitelemek, düşünsel anısına emsalsiz bir saygısızlık olacaktır.

Böylesi bir saygısızlığın öznesi olmak istemem.

Peki, neden yazımıza böyle bir başlık koyduk?

Yanıtı ileriki yazılarımızda vereceğiz.”

İşte bu yazımızda neden peygamber nitelemesine başvurduğuma değineceğim.

Ama önce peygamberlik konusunda Sultangaliyev için de yazdıklarımı yeniden anımsatayım.

“Sultangaliyev bu öngörüsüyle adeta bir peygamber gibi eskatolojik hükümleri olan eşsiz bir düşünürdür. Bu arada onun “Tataristan Allahsızlar Derneği”nin kurucusu olduğunu da belirtelim.”

Şimdi, peygamber kavramını açıklayalım…

Peygamber Farsça bir sözcüktür ve sözlük anlamı; “haberci, haber getiren” demektir.

Bu sözcüğün bugün de kimi İranî dillerde “haber ajansı” anlamında kullanıldığını görüyoruz.

İslamî literatürde peygamber, “Allah’tan haber getiren” kişidir. Haber getirmekten kasıt vahiy almaktır. (Arapçada peygamber yerine resul ve nebi sözcükleri kullanılır.)

Ancak bu, sözcüğün terimsel anlamıdır.

Gerek Marks’ın gerekse Sultangaliyev’in Allah’a ve dine inanmadığını söylemeye gerek bile yok. O halde onların peygamberliği başka bir şey olsa gerek, değil mi?

Sözcüğün sözlük anlamı açısından bakarsak Marks da Sultangaliyev de haber getirmiştir. Dolayısıyla her ikisi de “haber getiren” kişidirler. Başka bir deyişle her ikisi de “peygamber”dir.

Biri toplumların gelişim evreleri hakkında haber getirmiş ve adeta eskatolojik bir hükümle insanlığın sosyalizme ve komünizme evrileceğini söylemiştir.

Öbürü ise büyük bir sosyalist devrimle kurulan SSCB’nin, sosyalizme ihanet edip Rus milliyetçiğine evrilmesinden ötürü yıkılacağını ve Federal Sosyalist Turan Devleti’nin kurulacağını ileri sürmüştür. O da eskatolojik bir hüküm ortaya koymuştur.

Öte yandan Marks ve Sultangaliyev’i “adeta peygamber” diye nitelemem gittikçe muhafazakârlaşan / dindarlaşan ve her sosyolojik ve siyasal meseleye dinsel terminolojiyle yaklaşan bir toplumda muhakkak ki dikkat çekici olacaktır.

İşte bundan ötürü, dikkat çekmek ve savımızı daha geniş bir kitleye ulaştırmak için peygamber metaforuna başvurdum. Ancak işin gerçeğini ve doğrusunu söyleyecek olursak iki sosyalist ve materyalist önderi dinsel bir kavramla anlatmak pek isabetli değildir. Bizim yaptığımız sadece konjonktürel koşullar çerçevesinde yöneldiğimiz bir söz oyunudur.

Onların düşünsel ve siyasal anılarına ve ideolojik miraslarına saygısızlık etmekten hicap ederim.

Ama acaba bu noktada Farabi’nin şu sözünü mü anımsamalıyız:

“Filozoflar peygamberlerden üstündür. Zira filozoflar gerçeğin bilgisine kendi çabalarıyla ulaşırlar.”

Ne dersiniz?

Yorumlar (1)
Hüseyin Çınar 2 ay önce
Bilimsel açıklamışsınız katılıyorum değerli Hocam
6
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11