08.06.2021, 10:34

Dikkat! Siz de Çölyak Hastası Olabilirsiniz

Çölyak, ince bağırsağın glüten proteinine gösterdiği bir alerjidir. Hasta belirti vermiyor bazen de aynı belirtileri gösteren başka hastalıklarla karışabiliyor.

Bilindiği gibi tahıllar bol miktarda kompleks karbonhidrat ve protein, lif, kepek, vitamin ve mineral içerir. Glüten buğday, arpa, çavdarda bulunan bir proteindir, yulafta glüten yoktur, fakat yulaf ürünleri olan yulaf unu ve ezmesi genellikle glüten içeren diğer tahıllarla aynı yerlerde üretildikleri için bulaşma söz konusudur ve yulaf ürünleri glüten içerebilir. Yulaf dışında pirinç, mısır ve soyada glüten bulunmaz. Glüten Latince kökenli bir kelimedir ve yapışkan protein anlamına gelmektedir. Günümüzde tahılların ve özellikle buğdayın, çok eski zamanlarda tüketilen buğdaya göre genetiği ile çok fazla oynanmıştır ve bol miktarda glüten içerir. Tahıllar dışında pek çok yiyecek ve içecekte, hazır besinlerde glüten bulunur. Glüten besinlere elastikiyet, dolgunluk, şekil, kıvam kazandırır, hamur işlerinin hafif, çıtır-çıtır ve gevrek olmasını sağlar. Bu özellikleri nedeniyle glüten hemen her türlü hazır besinde katkı maddesi olarak bulunur. Glüten ayrıca ilaçların içinde, güzellik malzemelerinde, banyo malzemelerinde de bulunan bir toksik proteindir. Glüten kısaca her yerde hazır ve nazırdır.

Tahıl Sağlığa Faydalıdır Ama…
Sindirim sistemimiz çok fazla miktarda glüteni sindirmeye uygun değildir. Glüten fraksiyonunda çölyak hastalığına, glüten hassasiyetine, diğer otoimmün hastalıklara, alerjik reaksiyonlara, sızıntılı bağırsak hastalığına yol açabilen gliadin proteini yanı sıra, insülin direncine ve diyabete yol açan lektinler, vitamin ve mineral emilimini azaltan fitat gibi zararlı diğer proteinler de vardır. Tahıllar ve tam tahıllar sağlık açısından yararlı yiyecekler olarak değerlendirilmesine rağmen tarım ve çiftçiliğin gelişmesi ile birlikte başta obezite, kalp hastalıkları, şeker hastalığı ve kanser hastalığının ortaya çıkması tesadüf değildir. Tahılların glisemik indeksi yüksektir ve toksik birçok bileşene sahip olabilir.

Çocuklarda Nasıl Fark Edilir?
Eğer çocuğunuzda sebepsiz yere şişkinlik, karın ağrısı, mide bulantısı, cilt döküntüsü, kemik erimesi ya da gelişme geriliği gibi rahatsızlıklar varsa bunlar, çölyak için önemli belirtiler olarak dikkate alınmalıdır. “Çocuğum ne yese karnı ağrıyor” diyorsanız çocuğunuz çölyak hastası olabilir. Genetik bir hastalık olarak tanımlanan çölyak, her yaşta ortaya çıkabiliyor. Bilimsel çalışmalar emzirmenin bebeği çölyak hastalığından koruduğunu ortaya koyuyor. Emzirme sırasında anne sütünden bebeğe az miktarda glüten geçer. Bu da bebeği çölyak hastalığından korur ya da en azından hastalığı erteler. Ayrıca yaşamın ilk aylarında glütenden zengin beslenmenin ciddi risk yarattığı. bilinmektedir. Yaşamın ilk 4-6 ayında sadece anne sütü ile beslenme bu açıdan çok önemlidir. Çölyak hastalığı her yaşta ortaya çıkabilmesine rağmen 8-12 aylık çocuklarda daha sık görülmektedir.

Genetik Bir Hastalık mıdır?
Glütenin neden olduğu en önemli hastalık çölyak hastalığıdır. Glüten ince bağırsak mukoza hücrelerine toksik etki yapar; vücudun bağışıklık sistemi harekete geçer ve ince bağırsaklarda var olan besin, vitamin ve minerallerin emilimini sağlayan villus adı verilen parmaksı çıkıntılar ortadan kalkar. Villusların ortadan kalkmasıyla besinler, vitamin ve mineraller emilemez; kronik ishal, zayıflama, çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği ortaya çıkar. Çölyak hastalığı otoimmün ve genetik bir hastalıktır. Birinci derece akrabalarda hastık sıktır.

Nelere Dikkat Edilmeli?
Glütenin var olduğu başlıca yiyecekler şunlardır ve bu yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Ekmek, makarna, çörek, gevrek, pasta, pizza, işlenmiş et (sosis, salam, sucuk), bira, alkollü içecekler, soslar, çorbalar, turşular, sirke, bulgur, irmik, kuskus, müsli. Ayrıca güzellik ve kozmetik ürünlerinden ruj, fondöten, pudra, losyon, makyaj malzemeleri glüten içerebilir. Bu ürünlerin kullanılması alerjik reaksiyonlara, cilt kuruluğu; kaşıntı gibi durumlara yol açabilir.

Kesin Tedavisi Yok Çözüm Yolu Var
Bağırsak tutulumunun yaygınlığı şikayetleri belirler. Bazen ishal, karın ağrısı, şişkinlik, gaz gibi şikayetler olmadan kansızlık; osteoporoz; karaciğer yağlanması; nöropati, demans gibi nörolojik belirti ve bulgularla seyredebilir. Yaygın bağırsak tutulumu olan hastalarda kronik ishal, kilo kaybı, kötü kokulu ve yağlı gaita sıktır. Bazen ishal olmadan kabızlık, zayıflama olmadan obeziteye neden olabilir. Çölyak hastalığı tedavisi olmayan ama çözümü olan bir hastalıktır. Çözüm glüten içeren her türlü tahıl ve yiyeceklerden uzak durmaktır. Glüten her türlü yiyecekte vardır, etiketler dikkatle okunmalıdır.

Yorumlar (0)
26
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30