Özgür Yazılım Derneği: WhatsApp'i silmekle biter mi sandın?

Veri güvenliği, güvenli internet için bir yıldan fazla zamandır mücadele eden Özgür Yazlımı Derneği, Whatsapp ekseninde dönen tartışmaya mercek tuttu...

Toplumsal Kürsü 12.01.2021, 17:31 12.01.2021, 19:10
Özgür Yazılım Derneği: WhatsApp'i silmekle biter mi sandın?
Özgür Yazılım Derneği

WhatsApp ve sahibi olan Facebook, hali hazırda tekel olmakla suçlanıyor ve mahremiyet endişeleri yaratıyorken, kullanıcı sözleşmesini yenileyerek kullanıcılarından nasıl daha fazla para kazanacaklarını bulmuşa benziyorlar. Elbette verilerimizi zorbalıkla çalıp, akıllarına gelen her şekilde kullandıktan sonra yine bizlere reklam satarak…

WhatsApp kullanıcıları şaşırtıcı şekilde bu duruma sessiz kalmadı. Dünyanın her köşesindenden insanlar Facebook’un zorbalığını gördü ve seslerini sosyal medya üzerinden ellerinden geldiğince duyurdu. Facebook’un insanların verilerini gasp etmesine izin verilmemeliydi.

WhatsApp ile Facebook’un yaptığı malumun ilamından öte bir şey değil aslında. Yıllardır dünyanın en değerli 5 şirketi neredeyse sadece insanları kişisel verilerini gözetleyerek, manipüle ederek, satılan reklamlarla servetlerini elde etti. Facebook ve WhatsApp bu suçun tek faili olmadığı gibi, Facebook benzeri şirketlerin bizleri gözetlediği tek araç da WhatsApp değil.

Herkesin büyük bir infial halinde WhatsApp yerine bir yazılım arayışına girmesiyle pek çok yazılım ve hizmet gündem oldu. İnsanların, topluma bir vantuz gibi yapışmış olan Facebook yazılımını terk ettiklerini görmek her sorumlu dünyalıyı ve özgür yazılım savunucusunu mutlu edecek olsa da, WhatsApp gibi hayatımızı işgal eden yüzlerce başka yazılımı terk etmek için en başından beri var olan doğru sebepleri dile getirmeyi Özgür Yazılım derneği olarak kendimize görev biliriz.

1. Telegram, Signal vb. değil özgür yazılım

Bir yazılımı tercih etmenin ilk kararı o yazılımın “özgürlüğünden” geçmelidir. Özgür olmayan yazılımların kullanıcıları değil, sadece köleleri olur. Bu platformlar, sahiplerinin borusunun öttüğü, yeri geldiğinde diğer şirket ve devletlerle iş birliği yapılan bir oyun alanından ibarettir. Özgür olmayan WhatsApp gibi her yazılım yeterince güç sahibi olunca kullanıcılarına sırtını döner. Bununla birlikte, insanlığın kanını emen gözetim kapitalizminin cihazlarınızdaki tek ajanı WhatsApp değil. Sırası ile sayalım: Facebook, Instagram, Linkedin, TikTok, YouTube, Gmail… Bu yazılımların ve platformların ortak paydası özgürlük karşıtı, sansür yanlısı, mahremiyet düşmanı olmalarıdır. Bunlardan korunmanın bir uygulama kurmak kadar kolay bir yolu, hapı, iksiri yok ama dijital güvenlik için verilebilecek en pratik öneri, evvela özgür olmayan yazılımları kullanmayı reddedip özgür yazılımları tercih etmektir.

2. Federasyon

İnternet ve üzerine kurulan idealler başlangıçta ve takip eden yıllarda hep federatifti. E-posta, XMPP, IRC, WWW… Federasyon hiç bir merkezi otorite veya sunucunun protokol ve hizmet üstünde mutlak karara sahip olmadığı her paydaş sunucu ve kullanıcının bir arada çalıştığı sistemlere verilen isimdir. Bu sistemin ve kullanıcılarının özgürlüğü için çok önemli bir özelliktir. İnternet’in doğumundan beri federatif tasarlanmış her sistem hala hayatımızda; hepimiz e-posta kullanıyoruz, web ise sabah bilgisayarımızı açtığımızda kullandığımız ilk araçlardan. XMPP ve IRC gibi federatif mesajlaşma yazılımları 2000’li yılların en yaygın araçlarıydı. Bugün belki inanılmaz gelebilir ama bundan 10 sene önce hem Google hem Facebook kendi iletişim sistemlerinde bile XMPP kullanıyordu. Sonra bilişimde kapitalistleşme ile bütün iletişim araçları, kullanıcılarını daha iyi sömürebilmek için kendi küçük adalarına kapandı ve bugünün WhatsApp dünyası bu şekilde doğdu. Şayet WhatsApp federatif olsaydı, ne kullanıcılarını kişisel verileri için zorlayabilirdi ne de iletişimimiz hakkında söz sahibi olabilirdi. Bu yüzden WhatsApp terk edilecek ise federatif bir yapı tercih edilmelidir.

3. Şifreleme, gücün insanlara geçişinin aracıdır!

Merkeziyetçileşen dünya devletleri, sürekli bir bilgi toplama, sınıflandırma, numaralandırma, kaydetme peşinde. Bundan 100 sene önce insanların ayaklanmasına yol açacak fikirler bugün sanki normallermiş gibi davranılıyor. Herkesin özel bir numarası, devletlerin ve şirketlerin elinde asla silemeyecekleri dosyaları, sicilleri var. Bizler bu sistemlerin nesnesi olan bireyler olarak bizleri gözetleyenler hakkında hiç bir şey bilmiyoruz. Bilmek istediklerimiz ya yasak ya da şifreli. Devletlerin ve şirketlerin bizlere karşı kullandığı gizlilikten artık biz de faydalanabiliriz.. Herkesin kolaylıkla kullanabileceği şifreleme teknolojileri bir tık ötemizde. Saklayacak bir şeyimiz yoksa da endişelenmekte haklıyız. Saklayamadığımız her veri ya bir şirketin ya da bir devletin elleri altında. Dolayısıyla her şeyi şifrelemeliyiz! Buna yazışmalarımız da dahil. Yarım çözümler yeterli değil, şifreli yazışma ya uçtan uca şifrelidir ya da kullandığımız hizmetin insafına kalmışız demektir.

Bugün WhatsApp’ı terk ediyorsak doğru sebeplerle terk etmeliyiz. WhatsApp’ı bizi sömürdüğü, özgür olmayan koduyla bizleri kendisine mahkum ettiği için terk edelim. Başlamışken WhatsApp ile yetinmeyelim, kendimizi, çevremizi, toplumu ve insanlığı özgür bırakmak için telefonumuzdan bilgisayarımıza, buzdolabımızdan arabamıza her şeyin özgürlüğü için güzel bir adım atalım ve mümkün olan her yerde özgür yazılımları tercih edelim. Çünkü tek başına özgürlük yoktur, ya hep birlikte özgür oluruz ya da çok uluslu zorbaların ve devletlerin kölesi!

Özgürlük tercih değildir!

KAYNAK: Özgür Yazılım Derneği

Yorumlar (0)
20
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30