Kademeli emeklilik beklentisi yeniden gündemde
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından kapsam dışında kalan milyonlarca çalışan, gözünü yeni bir olası düzenlemeye çevirdi. Özellikle 1999 ile 2008 yılları arasında sigorta girişi olanlar için gündeme gelen kademeli emeklilik modeli, kamuoyunda en çok tartışılan başlıklardan biri haline geldi.
Çalışanlar arasında, aynı iş yerinde yıllarca birlikte çalışan kişiler arasında oluşan 15-17 yıllık emeklilik farkı “adalet sorunu” olarak değerlendiriliyor.
Kimleri kapsaması bekleniyor?
Kamuoyunda konuşulan taslak değerlendirmelere göre kademeli emeklilik sisteminin, özellikle 2000-2008 arası sigorta başlangıcı olan çalışanları kapsayabileceği ifade ediliyor.
Bu modele göre:
Emeklilik yaşı giriş yılına göre kademeli artabilir veya düşebilir
Prim gün şartlarında esneklik sağlanabilir
EYT sonrası oluşan emeklilik farkının azaltılması hedeflenebilir
Ancak şu an için bu düzenlemeye ilişkin resmi bir yasa teklifi bulunmuyor.
Meclis’e sunuldu mu?
Bazı milletvekilleri tarafından hazırlanan önerilerin Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındığı belirtilse de, tekliflerin henüz komisyon aşamasında olduğu ifade ediliyor.
Hükümet kanadından ise konuya ilişkin net bir takvim ya da resmi çalışma açıklanmış değil.
Uzmanlardan “orta vadeli süreç” yorumu
Sosyal güvenlik uzmanları, kademeli emeklilik gibi geniş kapsamlı bir düzenlemenin kısa vadede hayata geçirilmesinin zor olduğunu, ekonomik denge ve bütçe planlamasına bağlı olarak orta vadeli bir süreçte değerlendirilebileceğini belirtiyor.
EYT sonrası en büyük beklenti
EYT düzenlemesinin ardından oluşan emeklilik farkı, çalışanlar arasında ciddi bir beklenti yarattı. Aynı iş yerinde çalışan kişiler arasında 15-17 yıla varan emeklilik farkı, “sistem adaleti” tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Bu nedenle kademeli emeklilik, sadece bir erken emeklilik talebi değil, aynı zamanda “nesiller arası eşitlik” tartışmasının da merkezine yerleşmiş durumda.
Kademeli emeklilik şartları neler?
Şu an için kademeli emeklilikle ilgili resmi bir yasa bulunmuyor. Ancak kulislerde konuşulan modele göre sistemin özellikle 2000-2008 arası sigorta girişlileri kapsaması bekleniyor.
Bu modele göre öne çıkan olası kriterler şöyle:
Sigorta başlangıç yılına göre kademeli emeklilik yaşı
7000 gün ve üzeri prim şartının esnetilmesi
EYT sonrası oluşan yaş farkının kademeli olarak kapatılması
Ancak bu şartlar henüz resmileşmiş değildir, sadece değerlendirme aşamasındaki modellerdir.