O, diğerleri gibi anlamakla yetinmedi: Dünyayı değiştiren filozof anılıyor

“Filozoflar şimdiye kadar dünyayı yalnızca yorumladılar, oysa aslolan dünyayı değiştirmek” demişti, 138 yıl önce dünyadan ayrılan Marx halen görevini yapıyor...

Dünya 14.03.2021, 14:42
O, diğerleri gibi anlamakla yetinmedi: Dünyayı değiştiren filozof anılıyor

5 Mayıs 1818’de dünyaya gelen bilimsel sosyalizmin kurucularından Karl Marx, 14 Mart 1883’te, 138 yıl önce bugün yaşamını yitirdi. En yakın dostu ve yoldaşı Friedrich Engels’in mezarı başında söylediği gibi, “Adı yüzyıllar boyunca yaşadı, yapıtı da...

Karl Marx 5 Mayıs 1818’de Almanya’nın Lüksemburg sınırındaki Trier kentinde doğdu. Orta öğretimini Trier’de tamamladı. Bonn ve Berlin üniversitelerinde hukuk öğrenimi görürken tarih ve felsefeyle ilgilendi, Hegelci E. Gans’ın derslerini izledi. 1841’de “Demokritos’un ve Epikuros’un Doğa Felsefelerinin Farklılıkları” adlı doktora tezinde, dinin maddecilik açısından eleştirisini yaptı.

Sol Hegelcilere katılarak Bauer kardeşlerle dostluk kurarken, bir yandan da Feuerbach’ın etkisinde kalıp 1842’de, muhalefettekiler tarafından kurulan Rheinische Zeitung gazetesinin yazı işleri yöneticiliğini yaptı. 1843’te çocukluk arkadaşı Jenny von Westphalen ile evlendi. Rheinische Zeitung gazetesi 1843’te kapatıldıktan sonra Paris’e yerleşti. Burada ömür boyu dostu ve çalışma arkadaşı olacağı Friedrich Engels ile tanıştı.

Fransız-Alman Yıllıkları’nı yayımladı (1844). Okurken tuttuğu notlardan oluşan 1844 El Yazmaları’nı yayımladı. Engels’le ortak ilk metninde (Kutsal Aile, 1845) tarih felsefesini maddeci görüş açısından eleştirdi. Komünistler Birliği’nin isteği üzerine Engels ile birlikte 1848’de Komünist Manifesto’yu yazdı.

Marx’ın 1845'te yayınlanan Feuerbach Üzerine Tezler kitabında yer alan ve bugün de Londra'daki Highgate Mezarlığı’nda mezar taşının üzerinde yer alan sözler, Marx’ın devrimciliği en berrak anlatımıydı:

Filozoflar şimdiye kadar dünyayı yalnızca çeşitli biçimlerde yorumladılar, oysa aslolan dünyayı değiştirmektir.

1848 İhtilali patlak verince, Belçika’dan sınır dışı edilen Marx, Köln’e yerleşerek, Neue Rheinische Zeitung gazetesini çıkarmaya başladı. Bu gazetede işçilere yönelik makaleler yayımladı (Ücretli Emek ve Sermaye, 1849).

1849’da ömrünün sonuna kadar kalacağı Londra’ya yerleşti. Temel eseri olan Das Kapital’i hazırlamaya başladı. 1864’te Uluslararası İşçiler Derneği’nin kurucuları arasında yer aldı. 1. Enternasyonal’in açılış konuşmasını ve tüzüğünü yazdıktan sonra, Kapital’in birinci cildini Almanya’da yayımlattı (1867). Kızını görmek için gittiği Paris’te Paris Komünü’ne tanık oldu. İngiltere’ye dönünce Fransa’da İç Savaş (1871) adlı eserinde bu devrim denemesini değerlendirdi. Kapital’in yazımını sürdürürken, bir yandan da işçi partililerinin programlarının oluşturulmasına etkili biçimde katıldı. Dühring’e karşı kalem tartışmasında Engels’i destekledi.

Yorumlar (0)
banner196
10
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü