ABD Başkanı Donald Trump’ın, Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland’ı gerekirse güç kullanarak ilhak edebileceğine yönelik açıklamaları NATO içinde ciddi bir krize yol açarken, birçok NATO ülkesi Danimarka ile dayanışma mesajı verdi. Almanya, İsveç, Fransa ve Norveç, Grönland’a sınırlı sayıda askeri personel göndereceklerini açıkladı.
Danimarka Savunma Bakanlığı, Grönland’ın savunmasından sorumlu ülke olarak askeri varlığını “NATO müttefikleriyle yakın iş birliği içinde” artırma kararı aldıklarını duyurdu. Danimarkalı yetkililer, Grönland’a yönelik olası bir saldırının NATO’nun fiilen sonu anlamına geleceği uyarısında bulundu.
Bu açıklamaların ardından Almanya, İsveç, Fransa ve Norveç, bu hafta içinde Grönland’a asker göndereceklerini teyit etti. Kanada ve Fransa ise önümüzdeki haftalarda Grönland’ın başkenti Nuuk’ta konsolosluk açmayı planladıklarını bildirdi.
NATO ülkelerinin başka müttefik ülkelerde ortak tatbikatlara katılması alışıldık bir durum olsa da, Avrupa ülkelerinin bu adımları, NATO içinde son derece gergin bir dönemde gelmesi nedeniyle güçlü bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor. ABD’nin halihazırda kuzeybatı Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü’nde yaklaşık 150 askeri bulunuyor.
Trump, son dönemde Grönland üzerindeki emellerini açıkça dile getirerek, cuma günü petrol şirketi yöneticileriyle yaptığı basın toplantısında, “İsteseler de istemeseler de Grönland konusunda bir şey yapacağım” ifadelerini kullandı.
Almanya Savunma Bakanlığı, Danimarka’nın daveti üzerine 13 kişilik bir askeri keşif ekibinin perşembe günü Grönland’a gönderileceğini açıkladı. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da, Danimarka’nın talebiyle Grönland’a asker sevk edildiğini duyurdu. İsveçli askerlerin, “Operation Arctic Endurance” adlı ortak tatbikatın hazırlıklarına katılacağı belirtildi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Fransa’nın da aynı tatbikatta yer alacağını açıkladı. Macron, “İlk Fransız askeri birlikleri yolda. Diğerleri de onları takip edecek” dedi. Norveç Savunma Bakanlığı da iki askeri personelin Grönland’a gönderileceğini doğruladı.
NATO, ABD ve Kanada’nın yanı sıra 30 Avrupa ülkesinden oluşan ve “birine yapılan saldırının hepsine yapılmış sayıldığı” ilkesine dayanan bir askeri ittifak olarak biliniyor. Bu nedenle ABD’nin, NATO üyesi Danimarka’ya bağlı Grönland’a yönelik tehditleri, ittifak tarihinde olağanüstü bir durum olarak görülüyor.
Öte yandan Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, ABD’nin Grönland’a saldırması ihtimalini “tamamen varsayımsal” olarak nitelendirerek, “Bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesine saldırması son derece düşük bir ihtimal” dedi.
Avrupa ülkelerinin Grönland’a asker gönderme kararları, Danimarkalı ve Grönlandlı yetkililerin ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile Washington’da yaptığı görüşmelerin hemen ardından geldi. Trump, görüşmelerden saatler önce Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesinden daha azı kabul edilemez” ifadelerini kullanmıştı.
