Yozgat’ta yüzlerce vatandaş, Et ve Süt Kurumu (ESK) mağazasında ucuz et alabilmek için eksi 4 derece soğuk ve kar yağışına rağmen sabah saat 07.00’den itibaren sıraya giriyor. Saat 09.00’da mağazanın kapıları açılıyor ve satışlar başlıyor.
Piyasaya göre daha ucuz et satışının yapıldığı ESK mağazaları, ramazan ayı öncesinde yoğun ilgi görüyor. Yozgat’ta mağaza önünde bekleyen vatandaşlar, bazı çekimlerin yapılmasına tepki gösterse de alışveriş için saatlerce kuyrukta bekliyor.
Satış Detayları ve Günlük Stok
Mağazada günlük yaklaşık 4 ton dondurulmuş et, soğuk hava sistemli kamyondan indirildikten sonra satışa sunuluyor. Kişi başına 3-3,5 kilo kıyma ve 4-4,5 kilo dana eti veriliyor. Etler genellikle öğlene kadar tükeniyor.
Ramazan süresince mağazada ayrıca tavuk, salam, tereyağı ve kaşar peyniri gibi ürünler de satılıyor. Mağaza akşam saat 18.00’e kadar açık kalıyor.
Fiyat Avantajı ve Piyasa Farkı
Yozgat’ta kasaplarda kilosu 900 lira, marketlerde bin lira olan kıyma, ESK mağazasında 400 liradan satılıyor. Dana biftek ise kasaplarda bin lira, marketlerde bin 375 lira iken ESK’da 540 liraya alıcı buluyor.
Yozgatlı kasaplar, kilosu 630 liraya aldıkları karkas etin yüzde 17’sinin kemik olduğunu belirterek, fiyatları mümkün olduğunca ucuz tutmaya çalıştıklarını ancak ESK ile rekabet edemediklerini söylüyor.
Üretici Görüşü: Zarar Çeken Çiftçiler
İsmail Açıkgöz, ESK’nın sübvansiyon uygulayarak piyasayı kontrol etmeye çalıştığını ve girdi maliyetleri göz önüne alındığında et fiyatlarının pahalı olmadığını vurguladı. Açıkgöz, “Bu işten en fazla zarar gören kesim besiciler ve çiftçilerdir” dedi.
Açıkgöz, hayvan yetiştiriciliğinin maliyetlerini örnekleyerek şunları söyledi:
“Bir hayvan günlük 250 lira yiyor. Yemi 800-850 liraya alıyoruz. Normalde üretici bu eti 750 liraya satmalı ki az da olsa kazansın.”
“Küçük bir buzağıyı 10 ay besliyorsunuz, bazen iki yıl. Kimse bunu görmüyor. Marketlerde fiyatlar katlanıyor ama üretici kazanamıyor.”
ESK’nın Politikasına Eleştiri
Açıkgöz, ESK’nın Yozgat’a zarar verdiğine dikkat çekerek, “500 liraya et satıyorum diye övünüyorlar. Belki tüketiciye faydası var ama esnafı ve üreticiyi bitiriyor. Bunu gören yok” ifadelerini kullandı.
Üretici ve kasapların, ESK ile rekabet edemediğini belirten Açıkgöz, “Üretici zaten mağdur. Kontrol edilecekse üretici değil, satan kişinin peşine düşülmeli” dedi.
