Katledilişinin 31'inci yılı: Bahriye Üçok'un faili hâlâ meçhul

Cinayeti İslami Hareket üstlenmiş; örgüt adına konuştuğunu bildiren bir kişi, Üçok'u “tesettür konusundaki düşünceleri yüzünden” cezalandırdıklarını söylemişti.

Tarihte bugün 06.10.2021, 20:47 06.10.2021, 21:33
Katledilişinin 31'inci yılı: Bahriye Üçok'un faili hâlâ meçhul
Toplumsal Tarih

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi ve SHP Parti Meclisi üyesi Doç. Dr. Bahriye Üçok, bundan 31 yıl önce 6 Ekim 1990'da evine gönderilen bir bombalı paketle katledildi. İstanbul’dan Ankara Çankaya’daki evine özel bir kargo şirketiyle yollanan kitap paketini açan Üçok, içindeki bombanın patlaması sonucu ağır yaralandı. Üçok, kaldırıldığı hastanede ameliyata alınamadan hayatını kaybetti.

1919 yılında Trabzon’da doğan Bahriye Üçok, yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Ortaçağ Türk-İslam Tarihi Bölümü'nde tamamladı, aynı zamanda Devlet Konservatuvarı Opera Bölümü'ne de devam etti ve bu bölümü de bitirdi. Samsun ve Ankara'da bir süre lise öğretmenliği yaptıktan sonra 1953 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde ilk kadın öğretim üyesi olarak göreve başladı. 1957 yılında doktor, 1964 yılında "İslam Devletlerinde Kadın Hükümdarlar" adlı çalışmasıyla da doçent oldu.

Bahriye Üçok, türban karşıtlığıyla ve İslam’da kadının yeriyle ilgili akademik çalışmalarıyla biliniyordu. İslamcı örgütlerden bu nedenle tehditler almaya başlayan Üçok, 1971 yılında Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından senatör seçildi ve beş yıl boyunca Cumhuriyet Senatosu divan üyeliği yaptı. Üçok, 1977'de CHP'ye katıldı ve 12 Eylül'den sonra açılan Halkçı Parti'nin 1983'te kurucu üyesi oldu. Daha sonra 1983 seçimlerinde de bu partiden Ordu milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 1986'dan itibaren Sosyaldemokrat Halkçı Parti üyesi oldu ve 1990 Eylül'ünde parti meclisi üyesi seçildi.

'TEHDİTLER HAYATIN DOĞAL GİDİŞİ GİBİ BİR ŞEYDİ'
Bahriye Üçok, 1988’in aralık ayında TRT’de türbanla ilgili bir panelde konuşmacıydı. Panelin birinci bölümü bittikten sonra reklam arasında çok sayıda tehdit ve tebrik telefonu gelmişti. Kızı Kumru Üçok, panelin ikinci bölümünden sonra gece yarısına kadar yine tehdit telefonlarının devam ettiğini söylemişti. Bahriye Üçok’a tebrik telefonları da fazlaca geliyordu fakat tehdit mektupları ve telefonlar 4-5 ay sürecekti. Üçok annesinin yıllardan beri böyle telefonlar almaya alışkın olduğunu “yeni bir şey olmadığı için hayatın doğal gidişi gibi bir şeydi” diyerek anlatacaktı.

POLİS TELSİZİNDE İSMİ DUYULDU
1990 yılı ocak ayında Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kurucularından hukukçu Prof. Muammer Aksoy silahlı saldırı sonucu öldürüldü. 7 Mart 1990’da ise gazeteci Çetin Emeç İstanbul Suadiye’de şoförü ile beraber uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi. Bahriye Üçok kendisine karşı bir şey yapılacağını düşünmedi. Mayıs, haziran aylarında bir gazetecinin kendisine telsizde isminin duyulduğunu haber vermesi üzerineyse emniyeti aradı ve kendisine yakın koruma verildi. Bahriye Üçok’un “Ben yakın koruma istemedim ama evin önünde bir bekçi dursa bizim için daha uygun olur” demesi üzerine eve koruma yerleştirildi. Gazeteci yazar Turan Dursun da 4 Eylül 1990’da silahlı saldırıyla katledildi.

ŞÜPHELENEREK PAKETİ DIŞARIDA AÇTI
5 Ekim günü akşam saatlerinde eve geldiklerinde kızı Kumru Üçok kapıda “Ekspres Kargo”dan gelmiş bir ihbarname bulduğunu “Ben de belki de bombadır diye dalga geçtim” diyerek anlatmıştı. Ertesi gün paketi almaya gittiğinde paketin ucunun yırtık olduğunu ve içinde iki tane kitabın üst üste durduğunu görmüştü. Bahriye Üçok dışarı çıkmak üzere hazırlanmışken paketi açmak istedi. Paketin zor açılması üzerine kızına “Sen benden uzak dur” dedi ve paketi açmak üzere dışarı çıktı. Üçok’un paketi açmasıyla tuzaklanan bomba patlamış, ağır yaralanan Bahriye Üçok Hacettepe Üniversitesi Hastanesi’ne kaldırılmıştı. Üçok aynı günün akşamı kaldırıldığı hastanede ameliyata alınamadan hayata veda etti.

ARAPÇA YAZILI KİTAP İÇİNDE BOMBA
Bahriye Üçok’un ölümüne neden olan bombalı paketin üzerinde İlmî Araştırma Vakfı, Çemberlitaş -İstanbul yazıyordu. Emniyet tarafından yapılan araştırma sonrasında bu isimde bir yerin Trabzon’da var olduğu ancak paketin üzerine uydurma bir isim olarak yazıldığı söylendi. Bahriye Üçok’un kızı Kumru Üçok‘un anlatımlarına göre paketin içindeki kitaplar Arap alfabesiyle yazılmıştı. Daha sonra emniyet kitabın izini sürmüş ve İstanbul’da kitabı satan yer bulunmuştu. Kitapçıda bulunan iki nüshadan biri satılmıştı. Kumru Üçok kalan nüshayı da emniyetin aldığını kitabın İslami Hareket’in bir koluyla ilgili olduğunu söylemişti. Kumru Üçok, annesi ve daha önce öldürülen aydınların irticaya karşı çıktıkları için öldürüldüklerini söylemişti.

CİNAYETİ İSLAMİ HAREKET ÜSTLENDİ
Cinayeti İslami Hareket adlı bir örgüt üstlenmiş, Cumhuriyet gazetesini telefonla arayarak İslami Hareket Örgütü adına konuştuğunu bildiren bir kişi, Üçok'u “tesettür konusundaki düşünceleri yüzünden” cezalandırdıklarını söylemişti. Aynı kişi “İslam'a sınır koyanları öldürmeyi borç bildiklerini” belirtmişti.

CİNAYETTE KONTGERİLLA İZİ
“Gerçek” adlı haftalık derginin 24 Ekim 1992 tarihli 31. sayısında bir Hizbullah yanlısı ile yapılan söyleşide, Musa Anter, Bahriye Üçok ve Turan Dursun’un bu örgüt tarafından öldürüldüğü ileri sürülmüş. Söyleşi yayınlandıktan kısa bir süre sonra söyleşiyi yapan derginin Diyarbakır Temsilcisi Namık Tarancı, uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirmişti. Hizbullah adına işlenen cinayetlerse bölgede “kontrgerilla eylemleri” olarak adlandırılıyor, bu cinayetleri işleyenlere Hizbul-Kontra adı veriliyordu.1 Dönemin DGM Başsavcısı Nusret Demiral, 'İslami Hareket' diye bir örgütün bulunmadığını, Hizbullah'ın uzantılarının cinayeti işlemiş olabileceğini söyledi.

2000 yılında Hizbullah lideri Hüseyin Velioğlu'nun Beykoz'daki villasına yapılan baskında bulunan hard disklerden hareketle ‘Umut Davası’ başlatılmıştı. Yargıtay 9. Ceza Dairesi dava kapsamında 8 sanığa verilen cezaları onamış verilen kararda "Tevhid Selam Kudüs Ordusu Örgütü"nün, 1988-1999 yılları arasında Muammer Aksoy, Bahriye Üçok, Uğur Mumcu, Ahmet Taner Kışlalı'nın öldürülmesi olaylarının da aralarında bulunduğu 18 ayrı saldırıyı gerçekleştirdiklerinin anlaşıldığı” ifade edilmişti

AYM SANIKLARA PARA VERİLMESİNE KARAR VERMİŞTİ
Anayasa Mahkemesi, Uğur Mumcu, Bahriye Üçok, Muammer Aksoy ve Ahmet Taner Kışlalı'nın öldürülmesine ilişkin 2000 yılında gerçekleştirilen "Umut Davası" kapsamında "silahlı terör örgütü kurucusu ve üyesi olmak" suçlarından mahkûm edilen Hasan Kılıç, Mehmet Şahin ve Yusuf Karakuş'un yeniden yargılanmasına karar vermişti.

AYM hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vererek Yusuf Karakuş ve Mehmet Şahin'e ayrı ayrı net 10 bin lira, Hasan Kılıç'a 18 bin lira verilmesine hükmetmişti. Umut Operasyonu'nda yargılanan Mehmet Ali Tekin de tutuklanırken "Selam Tevhid örgütü uydurmasıyla bizi gözaltına aldıran Fethullah Gülen ile ekibi bu dünyada olmasa da öbür dünyada bize hesap verecek. Bu dünyada da hesap verecek inşallah" demiş daha sonra Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararla 2017 yılında tahliye edilmişti. Davanın bir diğer sanığı Mehmet Şahin de 2018 yılında AYM kararıyla tahliye edilmişti.

'KATİL KİMSE BULUNAMADI'
Kızı Kumru Üçok, “Annemin öldürülmesiyle ilgili gerekenlerin yapılmadığına inanıyorum. Şüpheli, katil kimse bulunmadı ki gereken yapılsın” demişti.

Üçok'un, "İslam'dan Dönenler", "Yalancı Peygamberler" ve "İslam Devletlerinde Kadın Hükümdarlar" adlı üç kitabı bulunuyor. SHP Parti Meclisi Üyesi Bahriye Üçok, katledildiği sırada bir laiklik raporu hazırlıyordu.

Üçok, dinci gericiliğe karşı verdiği mücadeleyle, laiklik ve kadın haklarını savunmasıyla biliniyordu.

Yorumlar (0)
banner252
12
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Alanyaspor 10 20
4. Fenerbahçe 10 19
5. Karagümrük 10 18
6. Beşiktaş 9 17
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 9 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Rayo Vallecano 10 16
8. Athletic Bilbao 9 16
9. Barcelona 9 15
10. Valencia 10 13
11. Espanyol 10 13
12. Mallorca 10 12
13. Villarreal 9 11
14. Elche 10 10
15. Celta de Vigo 9 7
16. Granada 9 7
17. Cádiz 10 7
18. Deportivo Alaves 9 6
19. Levante 10 5
20. Getafe 9 2