12.04.2021, 13:10

Süper muhalefet aranıyor-2

Bir önceki Süper Muhalefet Aranıyor başlıklı yazımda Dünya Vatandaşlığından, Aktif Vatandaşlıktan söz etmiştim. ‘Risk Toplumu’ teriminin mucidi Alman sosyolog Ulrich Beck’in 2003’te yayınlanan Küreselleşme Çağında İktidar ve Muhalefet kitabında[1] bu vatandaş tipi hem ulusuna hem de dünyaya bağlılığını tanıyan kozmopolit birey olarak geçiyor.

Kozmopolit bireylerin oluşturacağı muhalefet dünya düzeninde hareketli sermayenin getireceği kazancın evrensel adalet çerçevesinde aşağıdan yukarı herkese ulaşmasını sağlayabilir; bir sermaye gücü olacaksa bu şekilde olmalı, diyor.

Yazar -564 sayfalık kitabında- temel fikir "cosmopolitisme"[evrendeşçilik] çevresinde 21. Yüzyılı düzenleyenleri; ONG üyelerini, sivil toplumlardan kimi kişileri, baskı gruplarını, din adamları gibi karar alıcıları ve uluslararası olayları derinlemesine araştırıyor.

"Büyük sermaye sahipleri, devletler, sivil toplum hareketleri o bilinen kimliklerini koruyarak küreselleşmede biçimlendirmeyi sürdürüyorlar" diyor.

Süper Muhalefet düzenini kozmopolit sivil toplum yaratacak

"Seçtiklerimiz güç sahibi değil. Gücü olanları da biz seçmiş değiliz" yazılı gösteri pankartları taşıyanlara yanıtı şöyle: "Devletleri, sınırları, atlayarak çalışan küreselleşme karşısında, sivil toplumlara düşen görev, gözlerini açıp farklı yollardan gelen ani tazyikleri - şifre anahtarlarını bilmeseler de - çözebilmek. Ne Marksist ne Frankfurt Okulu Eleştirel kuramlarına başvurmak. Yeni bir kuramla olumlu olumsuz etkileri çıkarıp açıklamak.

Bu Sivil Toplum Muhalefeti öyle bir alternatif düzen kuracak ki küresel piyasa kurallarına değil siyasi özgürlük fikirlerine, toplumsal ve iktisadi hakkaniyete odaklanacak.

Kamuoyu düşüncelerini tepkisel tartışmalarda bırakmamalı, diyor Ulrich Beck. Görüşler siyasi sıfat taşımalı. Dolayısıyla reel sonuçları görülen, temeli atılmış, planlı, programlı somut tutumlar olmalı. Kamusal alanın dünya ile ilişkilerindeki risk hesapları da öngörülmeli[2], diyor.

Ulrich Beck Atatürk’ün insanlık tanımını çoktan benimsemiş

Şaşıracaksınız ama yerin kulağı varmış!

Bir önceki yazımda Yüce Önder’in evrenselci [universaliste] insanlık tanımına yer vermiştim. O zamanlarda ne küreselleşme olgusu vardı ne dile getiriliyordu. Ancak o yalnız bizlere değil dünyaya seslenerek: «Artık insanlık kavramı, vicdanlarımızı temizlemeye ve duygularımızı yüceltmeye yardım edecek kadar yükselmiştir. Bir vücudun parmağının ucundaki acıdan diğer bütün organlar etkilenir.» demişti.

Sanırım bizden başka herkes Ata’yı duymuş.

Yeni dünya rejiminin küresel kamusal alana yaptığı her saldırının kuralcı ve zorlayıcı olduğunu Küreselleşme Çağında İktidar ve Muhalefet’te[3] belirten Ulrich Beck "Küreselleşmede bireysel anlamda hayatta kalmak herkesin hayatta kalmasından ayrı düşünülemez" dediği için Atatürk’ün insanlık görüşünden ayrı değil.

Tüm sorunsallarıyla somut olgu Covid 19’a burada değinmeyeceğim.

Beck’in daha önce basılan Risk Toplumu: Başka Bir Modernliğe Doğru kitabı İthaki Yayınlarınca dilimize kazandırılmış. Kitap bir çalışmada[4] şöyle özetleniyor: Bireyler arası güvenin kalmadığı, toplumsal varoluşun aynı anda birçok değişkene bağlandığı, toplumsal kontrol mekanizmalarının işlemediği bir zamanda bireylerin kendilerini aşan çabalarla hayatlarını gerçekleştirmek zorunda olduğu, ahlakın yittiği, geleneklerin göreneklerin ve tarihsel mirasların reddedildiği, saygı sevgi olmaksızın bencilliğe gerekirciliğe bağlı yaşamın meşruiyet kazandığı çağımızda sosyal ve ekonomik riskler tüm dünyada hissedilmekte.

Toplumsal kontrol süreçleri küreselleşmeyle birlikte etkisini yitirdi

Risk Toplumu’nun uzantısı olarak 2003’te çıkan, İngilizceye Cosmopolitan Vision olarak çevrilen Küreselleşme Çağında İktidar ve Muhalefet’te «Toplumsal kontrol süreçleri küreselleşme ile birlikte giderek etkisini yitiren bir pozisyona sürüklenmektedir. […] kontrol mekanizmaları, hızlı ve yoğun teknolojik ve ekonomik dönüşümlerin yaşandığı küresel dünyada aşınmaktadır.» diyen Beck kullanıştan düşen mekanizmaların nasıl dönüştürüleceğini tartışıyor.

Adım adım mutsuzluğa, değersizliğe, yokoluşa yürüyen sivil toplumların oluşturacağı muhalefet, her şeyden önce evrensel ve yüce insan haklarının üstünde kurulan kuralcı zorlayıcı kozmopolit rejime demokratik denetimi nasıl kabul ettireceğinin yanıtlarını aramalı diyor.

Sivil Toplumsal Muhalefet’in referansları uluslararası ya da evrendeşçi [cosmopolit] hükümet olmayan yönetimler olabilir, diyor. Veya hükümetler üstünü kapsayan güveni onanmış kaynaklar, sivil toplum örgütleri veya büyük küresel gruplar, diyor.

Bu tarihsel dönüşüm Beck’e göre “İkinci Yenileşme" [Deuxième Modernité] nin gerçekleşmesi.

Muhalefeti yürütecek kuruluşların çabasıyla ancak, toplumsal mukavele aşağıdan yukarı yürüyebilir. Yoksa insanlık yukarıdan aşağı uygulanan insan haklarından kurtulamaz, diyor.

Ne ulusal ne uluslararası kaldı, diyen Ulrich Beck paradigmanın bütünüyle değişmesi, yöntembilimsel nasyonalizmden yöntembilimsel kozmopolitizme geçiş paradigmasının yaratılması gerekli, diyor.

İşte aranan böyle bir Süper Muhalefet!

 

[1] Philippe Pierre : https://www.persee.fr/doc/quad_0987-1381_2004_num_55_1_1637 ; Ulrich Beck, « Pouvoir et contre-pouvoir à l’heure de la mondialisation ».

[2] Aynı yayın.

[3] Ulrich Beck, Pouvoir et Contre-Pouvoir à l’Heure de la Mondialisation, Flammarion, Alto/Aubier, 2003.

[4] Ruhi Can Alkın, Ulrich Beck’in Risk Toplumu Kavramsallaştırması Ekseninde Toplumsal Kontrolün Dönüşümüne Giriş Denemesi, Medeniyet ve Toplum / Bahar 2017 Cilt 1 Sayı 1; https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/527361

Yorumlar (0)
18
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30