Part-Time çalışanın hakları

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, işçinin haftalık çalışma süresinin tam süreli işçiye göre daha az belirlenmesi halinde Part-Time ya da kanuni ismi ile kısmi süreli çalışma söz konusudur.

Genelde genç yaştaki insanların daha çok da üniversite öğrencilerinin başvurduğu bu çalışma yönteminde yönetmelik gereğince tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan çalışmanın 2/3’ ü oranına kadar yapılan çalışma part time çalışma sayılır. Buna göre, iş yerindeki haftalık çalışma süresinin kıstas olarak alınması gerekmektedir. Örneğin, iş yerinde tam süreli normal haftalık çalışma süresi eğer 45 saat ise ( ki genelde öyledir), haftada en fazla 30 saate kadar yapılan çalışmaları kapsayan iş sözleşmeleri kısmi süreli sayılacaktır. Part time çalıştırılan işçiler haliyle 30 saatten daha az da çalıştırılabilir.

Örneğin ders dışındaki gün veya saatlerini boşa geçirmemek, okul giderlerine katkıda bulunmak için okuduğu şehirdeki bir fast food lokantasına işe başvuran üniversite öğrencisini düşünelim. Bu öğrencinin normal çalışma saati sabah 8’den akşam 10’a kadar açık olan bu lokantada bu şekilde çalışması imkansızdır. Bunun yerine dersinin olmadığı gün veya saatleri de hesaba katarak haftanın 4 günü ve asgari ücret üzerinden çalışmak üzere anlaştığını, hatta bir gün 6 saat, diğer gün 4 saat, hafta sonları da 10’ar saat çalışarak haftalık toplamda 30 saat çalışması durumunda eline aylık asgari ücretin üçte ikisi kadar ücret geçecektir. Doğal olarak çalışma sürelerine ilişkin örnekleri çoğaltmak mümkün olmakla birlikte hiçbir şekilde günlük çalışma süresinin 11 saati geçemeyeceğini ve haftalık bir tam gün de çalışmayarak haftalık izin kullanmasının şart olduğunu unutmamak gerekir.

Part Time Çalışmada Yıllık İzin

Part time iş sözleşmesi ile çalışanlar yıllık ücretli izin hakkından tam süreli çalışanlar gibi yararlanır. Nasıl ki tam süreli (45 saat) çalışanların bir yılı doldurması durumunda 14 günlük yıllık izin hakkı varsa da bu şekilde kısmi süreli çalışanların da 14 günlük yıllık izin hakkı vardır. Yalnız tam süreli çalışanlarda yıllık izin hesabında hafta tatili yıllık izin hesabından düşerek diğer altı gün hesaba katılırken, kısmi süreli sözleşme ile çalışan part time çalışanların örneğin haftada 4 gün çalışma şeklindeki uygulamada bir hafta yıllık izin alması durumunda o hafta içinde çalıştığı 4 gün değil tam süreli çalışanlar gibi yıllık izninden 6 gün düşer.

Part Time Çalışmada Kıdem Tazminatı

Part time çalışanların kıdem tazminatları normal çalışanlar gibi hesaplanır. Bilindiği üzere kıdem tazminatına hak kazanmak için en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir ve işçiye, çalıştığı her bir yıl karşılığında son ay brüt ücreti kadar tazminat ödenir.  İşçi isterse haftada bir gün çalışıyor olsun; işçinin ilk işe giriş tarihi ile işten ayrılış tarihi arasındaki süre ne kadarsa, kıdem tazminatı da bu süre üzerinden hesaplanacaktır. İşçinin işten ayrılırken son brüt ücreti neyse bu ücret üzerinden çalıştığı yılla (sigorta gün sayısı kadar değil) çarpılarak tazminatı hesaplanacaktır.

Part Time Çalışmada Sigorta Günü Hesaplaması

Eğer iş sözleşmesi saat ücreti karşılığı yapılmış ise işçinin ay içinde çalıştığı toplam süre İş kanunu uyarınca günlük normal çalışma süresi olan 7,5 saate bölünerek, bildirilmesi gereken prim ödeme gün sayısı hesaplanır. Örneğin haftalık 30 saat çalışan işçinin Şubat ayında bildirilecek sigorta gün sayısı (30×4)/7,5= 16 gündür.
Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda 7,5 saatin altındaki çalışmalar 1 güne tamamlanır.
Kısmi süreli iş sözleşmelerinde, çalışma kısmi süreli bile olsa işveren ile sigortalı arasında yapılan iş sözleşmesi aylık ücret karşılığı çalışma olarak belirlenmişse, bu durumda işçi günde bir saat bile çalışsa haftalık çalışma süresine bakılmaksızın SGK’ya tam gün bildirilmelidir.

Part Time Çalışmada Eşitlik ve Ayrımcılık Yasağı

Part time ya da kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, haklı bir neden olmadığı sürece, yalnızca iş sözleşmesinin kısmi süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Daha açık belirtmek gerekirse işyerinde ikramiye ya da bayram yardımı/harçlığı uygulaması, bunun gibi paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri varsa part time çalışan işçiye de çalıştığı süreye orantılı olarak ödenmesi gerekir. Aksi halde bu şekilde çalışan işçilerin ayrımcılık yasağı ve eşit işlem borcu gereği haklarını talep ederek işten ayrılmaları söz konusu olabilecektir.

İşgal varsa direniş vardır…

15 Mayıs 1919 İzmir Yunan tarafından işgale uğramıştı. O gün işgalin karşısında ilk direniş Hasan Tahsin’in kurşunu atmasıyla başlamıştı. Bir ülkede işgal varsa, direniş...

Ali AVCU yazdı | Mussolini ve Erdoğan arasındaki benzerlik

1922 – 2007 yılları arasında yaşayan İtalyan asıllı yazar Macciocchi, 1925 yıllarında İtalya’da yapılan seçimlerde faşist Mussolini’nin Ulusal Faşist Partisi, İtalya’da ölülere ve ülkeyi...

Yusuf Fidan yazdı | “NANKÖRLER!”

Geçtiğimiz günlerde medyaya yansıyan üç gelişmeden kısaca bahsedip bunların ortak bir değerlendirmesini yapmak istiyorum. Sosyal medyada Ekrem İmamoğlu'na destek amaçlı 'Her şey çok güzel...

Nilay Atkın ŞENGÜN Yazdı | İSTİSMAR

Her yılın 20 Kasım'ı Dünya Çocuk Hakları Günü. Çocuklarımızı koruyabiliyor muyuz? Dünya’da son 10 yılda cinsel istismara uğrayan çocuk sayısı 280 bin civarında. Dünya Sağlık...

Yusuf Fidan yazdı | Köhne Demokrasimizin Son Kalesi; Seçimler

T.C. Anayasa 2. Maddesi; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik...