24.11.2020, 09:29

Öğretmenler Günü

Cumhuriyetin ilk yıllarında toplumun %5’i bile okuma yazma bilmiyordu. Güçlü devletlerin işgali altında kalan Osmanlı Devleti eğitime gerekli önemi gösterememişti. Fakat toplumsal gelişimin sağlanması eğitimle mümkündü. Osmanlı Devleti’nin yenilgiyi kabul etmesi üzerine milli mücadeleye başlayan Mustafa Kemal Atatürk Anadolu’da kongreler düzenleyerek halka milli mücadeleyi anlatıyordu. Eğitim alanında yapılan ilk kongre 15-21 Temmuz 1921 tarihlerinde yapılan Maarif Kongresi’dir. Ankara’da gerçekleştirilen bu kongrede açılış konuşmasını Mustafa Kemal Atatürk yapmıştır. Konuşmasında milleti yetiştirmenin kutsal bir görev olduğunu vurgulamıştır.

Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasıyla birlikte savaşın verdiği zararı en aza indirmek için çeşitli reformlar yapılmıştır. İyi yetişmiş bir neslin önemini her fırsatta vurgulayan Mustafa Kemal Atatürk 3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim öğretimi birleştirmiştir.

Ve öğretmenler…Mustafa Kemal Atatürk için en önemli kişilerdi diyebiliriz. Vekil maaşlarının öğretmen maaşlarını geçmemesini isteyen; yeni neslin öğretmenlerin eseri olacağını söyleyen; cumhuriyetin öğretmenlerden fikri hür, vicdanı hür nesiller yetiştirmesini beklediğini belirten, eserinin üzerinde imzası olmayan tek sanatkar öğretmendir diyen, Mustafa Kemal Atatürk. Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk.

1870 yılında açılan Darülmuallimin-i Aliye yani Öğretmen Eğitimi Enstitüsü 4 yıllık eğitim veriyordu. 20. Yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti’nde 17 adet öğretmen eğitimi okulu 1 adet öğretmen eğitimi fakültesi vardı. 1911 yılında bu okulların sayısı 31’ e ulaşmıştır. Fakat 1923’te toplam 10102 öğretmen vardı. Bunların 1081’i kadın, 9021’i erkekti. Mesleki öğrenim görmüş olanların 378’i kadın, 2356’sı erkek olmak üzere toplam 2734 idi. Bunların önemli bir kısmı da medreselerin alt sınıflarından ayrılmış, yarım yamalak bir öğrenimle 1-2 senelik Darülmualliminlerden mezun olmuş, çoğu imamlık ve müezzinlikle de görevli kişilerden oluşmaktaydı. Geri kalan 7368 öğretmenden 1357’si ancak ilköğrenim görmüş, 711’i doğrudan medreseden ayrılmış, 152’si düzenli bir öğrenim görmemiş, 2107’si hiçbir öğretmenlik ehliyeti taşımayan kişilerden oluşmaktaydı (Akyüz 2001: 344).

1924-1925 öğretim yılından itibaren Darulmuallimin adı Muallim Mektebi ve 1935’lerden itibaren de öğretmen okulu olarak değiştirilmiştir. 1940 yılında Köy Enstitüleri dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel tarafından İsmail Hakkı Tonguç’un çabalarıyla köylerden ilkokul mezunu zeki çocukların bu okullarda yetiştirildikten sonra yeniden köylere giderek öğretmen olarak çalışmaları düşüncesi ile kuruldular. Dünya’da tek olan Köy Enstitüleri modeli günümüzde bile rahatlıkla algılanabileceği gibi , öğretmen yetiştirmede emsalsiz iyi bir örnektir. Köy Enstitülerinde yetişen bir öğretmen sadece bir ilkokul öğretmeni olmuyor aynı zamanda ziraatçilik, sağlıkçılık, duvarcılık, demircilik, terzilik, balıkçılık, arıcılık, bağcılık ve marangozluk konularını da uygulamalı olarak öğreniyordu. Enstitülerin hepsinin kendisine ait tarım arazileri, atölyeleri vardı. Bu sayede öğretmenler kendi okullarını gittiği köyde köylülerin işbirliği ile inşa ediyor ve devletin okul yapmasına gerek kalmıyordu. Her sabah kendi yaptıkları ekmeklerle kahvaltı yapıyor en az bir enstrüman çalıyorlardı. Köy Enstitüleri dünyada görülmemiş bir eğitim sistemiydi fakat Sovyet sistemine benzer uygulama denildi ve 1954’te Öğretmen Okullarına dönüştürülerek kapatıldı.

1976’ya kadar Öğretmen Okullarını bitirenler direkt atanabiliyorlardı. 1976’da yeni bir düzenlemeyle Öğretmen Lisesi’ne dönüştürüldüler. 9 Haziran 2014’te ise Öğretmen Liseleri de kapatıldı. Şimdi Eğitim Fakültesinden mezun olunca öğretmen oluyorsunuz, tabi atanabilirseniz.

Bugün sadece bunlardan bahsetmek istedim. 24 Kasım Öğretmenler Günü; anlamını ne kadar koruyor bilemiyorum; aslında bir anlamı var mı ondan da emin değilim. Öğretmene alınan hediyenin konuşulduğu, sınıfların hediye almak için yarıştığı, bir gün çiçekle böcekle gözleri boyanmaya çalışılan öğretmenler. Keşke birileri dertlerini sıkıntılarını dinlese ve çözüm bulsa. Yaşanılan sıkıntıları burada anlatmak yerine ruha iyi gelen şeylerden bahsetmek istedim. Genç Cumhuriyette öğretmene ve eğitime verilen değeri, Köy Enstitülerini, mezunu olduğum kapatıldığını göz yaşlarıyla okuduğum Anadolu Öğretmen Liselerini. Bu ruhu taşıyan; kendi oğlunu hak ettiği halde sırf dönemin Milli Eğitim Bakanı olduğu için yurtdışına okumaya göndermeyen Hasan Ali Yücel gibi torpilsiz; İsmail Hakkı Tonguç gibi eğitimde yenilikçi; Fakir Baykurt gibi el açmayan, yalvarmayan, boyun eğmeyen; Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk’ün izinde cumhuriyet öğretmenleri hep olmuştur ve çoğalarak olacaktır.

Eğitim hayatıma dokunan tüm öğretmenlerimin, şehit olan meslektaşlarımın, görevde ve emekli olan tüm öğretmenlerin 24 Kasım Öğretmenler Günü kutlu olsun. Her ne kadar 12 Eylül artığı bir gün olsa da…

Yorumlar (2)
Nilay ATKIN ŞENGÜN 4 ay önce
Sevgili okur,
Yazıda ne tarihsel ne de istatistiksel bir yanlış yok. Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi. O yıllarda okuma yazma oranı %5 bile değildi. Bir gecede kullandığı harfleri yazısı değiştirilmiş dediğiniz Harf İnklabıdır. Harf inklabının tarihi 1 Kasım 1928’dir. Arada 5 sene vardır. Tarih yalan söylemez ama tarih hakkında yalanlar söylenebilir. İtibar etmeyiniz. Biraz araştırırsanız yazımda geçen her tarihin, her istatistiğin doğru olduğunu göreceksiniz.
Muallim 5 ay önce
Bir yazı kaleme alıyorsunuz yazıya büyük bir bilgi yanlışı ile başlıyorsunuz. Tarihte görülmemiş şekilde bir gecede kullandığı harfleri yazısı değiştirilmiş bir toplumu okur yazar olmamakla suçluyorsunuz. Sadece şunu söyleuim
YALAN SÖYLEYEN TARİH UTANSIN
banner196
10
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23