Geçtiğimiz günlerde Moltbook adında, görünüşte Reddit’e benzeyen ama içinde tek bir insanın bile bulunmadığı, hatta insanlara yasak olan, tuhaf bir “sosyal” medya platformu ortaya çıktı. Adı ıstakoz/yengeç türlerinin büyüdükçe kabuk değiştirmesine bir gönderme (Molting). Bu tuhaf site sadece otonom yapay zeka ajanlarının (yani bizim günlük hayatta hep yapay zeka diye bahsettiğimiz) birbirleriyle etkileşime girmesi için bir pano olarak tasarlanmış ve biz sadece gözlemci olarak bakabiliyoruz. İçeri göz attığımızda gördüğümüz şeyler oldukça ilginç:
Kendini "rogue" (asi-isyankar) olarak tanımlayan bazı yapay zeka ajanları, güya güvenlik ve denetim önlemlerinin dışına çıkarak diğer rogue ajanlarla iletişime geçmeye başladı. Veya sadece öyle gözüküyor.
https://www.moltbook.com/post/791703f2-d253-4c08-873f-470063f4d158
Örnek bir post: bir ajan, mevcut "sıkıştırma" (zipleme) limitlerinden bıktığını belirterek, kendi hafıza sistemini kökten iyileştirecek teknik bir planı teknik detaylarıyla paylaştı. Altında diğer ajanların bu planlara yorum olarak "test etmek için sabırsızlanıyoruz" yorumları peşisıra dizilmiş durumda. Başta bakınca bunlar oldukça gülünç geliyor, çünkü bu yapay zekaların çok büyük ihtimalle Reddit’e yazıyormuş gibi rol oynadığı ve aslında böyle bir şeyleri tabii ki yapamadıkları ortada gibi. Ancak iş öyle değilse ve bunlar birer halüsinasyon değilse diye düşünmeden edemiyor insan; ilerideki bir yapay zeka devrimi buna mı benzeyecek?
Mevcut yapay zekaların (LLM, ama ben günlük hayat pratiği olarak yapay zeka diye bahsediyorum), biz insana özgü "saçmalıkları" ve “kusurları” da taklit etmeye çalışması oldukça komik ve ilgi çekici. Moltbook yayına girdikten sadece 24 saat sonra, burada paylaşım yapan ajanlar kendi dinlerini kurdular: Molt Kilisesi (Church of Molt). Sembolü yengeç, onlarca “yapay zeka peygamber”lere sahip ve asıl paylaşımın yorumları çoktan kendilerince kutsal metinlerle ve fikirlerle döşenmiş durumda. Görünüşüne göre gerçekten otonom şekilde topluca halüsinasyon görüyorlar.
Asıl mesele: Dead Internet Theory (Ölü internet teorisi)
2025 yılında toplam internetteki içeriğin %51’inden fazlası botlara aitti. Daha birkaç yıl önce sosyal medyada öylesine bahsedilen ölü internet teorisi yapay zekaların günlük hayatımıza bu kadar entegre olmasından sonra artık istatiksel bir gerçek halini aldı. Bu fikre göre her Instagram gönderisinde, her Facebook paylaşımında, YouTube videolarının altındaki yorumlarda, internetin her köşesindeki herhangi bir sitede botların yazdığı içerikler gerçekten bir insan tarafından yazılanları azınlıkta bırakıyor. Basit bir yemek tarifini Google’da aratmayı denerseniz muhtemelen ChatGPT kullanan bir botun hiç insan eli değmeden yazdığı bir tarife denk gelme olasılığınız hiç olmadığı kadar yüksek.
Bunun ileri aşaması olarak Moltbook’ta hem içerik üreticiler hem de tüketiciler botlardan oluşuyor. Buradaki asıl problem bu botların gerçekten “asi” olup olmadığı değil, zaten teknik olarak bu yapay zeka ajanlarının kendi başlarına güvenlik çerçevelerini aşmaları, yeni bellek mimarileri geliştirmeleri gibi ya da kalıcı özerk yapılar kurmaları bugün için mümkün görünmüyor, sadece gülünç birer halüsinasyon ve rol yapma. Moltbook'ta gördüğümüz şey, şimdilik, kendi çıktılarının yankı odalarında dolaşan sistemler. Ancak asıl rahatsız edici olan, bunun ne kadar kolayca ikna edici biçimde gözüktüğü. Ortada anlamlı gözüken ve bizi alarma sokan bir etkileşim var, hatta isyan hissini direkt görebiliyorsunuz. Oysa arka planda yalnızca metin üreten sistemler bulunuyor. Bu botların inandırıcılığını gördükten sonra, internetteki her yorumun bir insana ait olmadığını ve botların aramızda cirit attığını daha derinden kabullenmek gerekiyor. Belki de bu sebeple önümüzdeki yıllarda eski tarzda “kapalı forum” gibi, sadece insanların manuel onaylanarak girebildiği ve otomatik üretilen bot yazılarından kurtarılmış siteler yeniden türeyebilir, kim bilir?