30.06.2021, 10:19

İstiklal Marşı'ndaki sözcüklerin kökeni - 2

“O benim milletimin yıldızıdır parlayacak”

“O benimdir, o benim milletimindir ancak”

Bu iki dizede Türkçe olmayan tek sözcük millet sözcüğüdür. Millet sözcüğü Arapça kökenli. Ancak millet, Arapçada Türkçede kullanıldığı gibi kullanılmıyor. Araplar millet demek için “şa’b” ve “ümmet” sözcüklerini kullanıyor. Başka bir deyişle millet sözcüğünün Türkçedeki kullanımı Türkçeye özgü bir kullanımdır. Bu bakımdan millet her ne kadar Arapça kökenli olsa da bu iki dizedeki kullanımı ve taşıdığı anlam Türkçedir. Bununla birlikte, millet sözcüğünün öz Türkçesi de var; ulus ve budun…

Ulus sözünün Moğolcadan Türkçeye geçtiği belirtiliyor. Moğolca ve Türkçe kardeş dillerdir. Moğolcadan Türkçeye geçen her sözcük Türkçedir. Tersini savunanlar da var. Şöyle ki; ulus gerçekte Türkçe bir sözcüktür ve Moğolcaya da geçmiştir. Ben de bu sözcüğün kesinlikle Türkçe olduğunu düşünüyorum. Moğolca olsa da önemli değil. Bir sözcüğün Türkçesi yoksa Arapça, Farsça sözcükler yerine Moğolca sözcükleri yeğlemeliyiz. Niye ki, Moğollar ve Türkler akraba iki halktır. Tarih, coğrafya ve kültür bakımından iç içe geçmiş iki kardeş halkız. İşte bundan ötürü ulus sözünün Türkçe olduğu gerçeği kesinlikle yadsınmamalıdır. Öyleyse millet yerine ulus sözünün daha çok kullanılması gerek. Türk milleti yerine Türk ulusu sözünü yaygınlaştırmalıyız.

Gelelim budun sözcüğüne…

Budun öz Türkçe bir sözcüktür. Kimi görüşlere göre “boylar” anlamına gelen budun sözcüğü Türk boylarının birliğini belirten bir sözdür. Budun sözcüğü bugün Türkçenin hiçbir kolunda kullanılmıyor. Ama biliyoruz ki bu sözcük Türk Kağanlığı Yazıtları’nda, başka bir deyişle Orkun Yazıtları’nda çok etkili bir kullanıma sahip. Orkun Yazıtları’ndan Bilge Kağan Yazıtı’nda şöyle bir sesleniş var:

Türk, Oguz Begleri, Budun, Eşiding!

Üze Kök Tengri Basmasar, Asra Yagız Yir Telinmeser,

Türk, İlingin, Töringin, Kim Artadı?

Bugünün Türkçesiyle…

Türk, Oğuz Beğleri, Millet, işitin!

Üstte Gök Yüzü basmasa, altta yağız yer delinmese,

Türk, senin  devletini ve töreni kim bozabilir?!

Yaklaşık 1320 yıl önce Türk Kağanlığı’nın yöneticisi Bilge Kağan, millet yerine öz Türkçe budun sözünü kullanıyor. Ne oldu da budun sözünü bırakıp Arap’ın millet sözünü aldık?! Öyküyü hepimiz biliyoruz değil mi? Neleri bırakmadık ki?

Her neyse, dönelim yeniden İstiklal Marşı’na…

Evet, 10 kıtadan oluşan İstiklal Marşı’nın ilk kıtasını bitirdik. Sözcüklerin kökenini ortaya koyduk.

Buna göre ilk kıtada 25 sözcük var. Bu 25 sözcükten yalnızca 3’ü Türkçe kökenli değil. Geriye kalan 22 sözcük öz Türkçe. İşte henüz dil devriminin yapılmadığı yıllarda bile Türkçe bu denli güçlü bir dil idi. Öbür kıtaları da inceleyeceğiz. Bakalım öbür kıtalarda Türkçe oranı ne durumda?

Unutmayalım; Türkçe, Türklüğün soluğudur. Soluk kesilirse yaşam biter.

Devam edeceğiz…

Yorumlar (2)
Gülizar 4 hafta önce
Dilimize verdiğiniz değer ve bizleri bu konuda aydınlattığınız için alkışlıyorum sizi sayın Kılıç. İyi ki sizin gibi aydınlarımız var.
Mustafa Tongar 4 hafta önce
''Ulus ve ''Millet'' süzcükleride Türkçemizin evrenselliğini ''bir anlamı iki farklı sözcükle belirtmek'' görüşleriyle belirliyor.Merhum Oktay Sinanoğlu bir kitabında İngilizcedede bir anlamın iki farklı sözcükle belirtilmesinin ''zenginlik'' olarak değerlendirildiğini yazmıştı. Ankara'da bir meydana ''Ulus'' denir ''millet'' denmez.Bir gurup gezisinde ''millet akşam yemeği 19.30da başlıyor'' der kafile başkanı veya yardımcısı,''ulus akşam yemeği 19.30da başlıyor'' demez.
29
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30