İş yerinde aşk başkadır!

14 Şubat bilindiği gibi Sevgililer Günü’dür. Sevgi bu hayatta vazgeçilmez bir duygudur ve aşk da bunun çocuksu bir heyecanıdır. Çoğu şey gibi aşkın da bizi nerede ne zaman bulacağını bilemeyiz.

Bu duygu bazen de bir iş yerinde çalışma arkadaşında hissettirir kendini. Aynı iş yerinde duygusal ilişkisi olan çalışanlar iş hayatı ile özel hayatlarının sınırlarını zaman zaman kontrol etmekte zorlanabilmektedir. Sosyal yaşamın bir sonucu olarak, iş yerinde yaşanan gönül ilişkisinin sonuçları bir şekilde işverene ve bazen de yargı organlarına yansıdığı görülmektedir.

İlk bakışta iki kişi arasındaki gönül ilişkisinin özel hayatla ilgili olması nedeniyle başka kişi ve işvereni ilgilendirmeyeceği düşünülebilir.

İş yerindeki gönül ilişkisi, her zaman iki çalışan arasında olmayabilir; bazen işçinin iş yeri çalışanı olmayan müşteri, şirket ortağı vb. üçüncü kişilerle olan ilişkisine de rastlanmaktadır.

Ancak bu ilişkilerin iş yerinde ve de taraflardan en azından birinin iş yeri çalışanı olması halinde ilişkinin boyutu ve iş yerine yansıma durumuna göre özel yaşamın sınırlarını aşarak iş yerindeki çalışma düzenini olumsuz şekilde etkileyebilmektedir.

İŞ YERİNDE İLİŞKİ YAŞAMAK TEK BAŞINA FESİH NEDENİ DEĞİLDİR

Çalışanlar arasındaki gönül ilişkisi, özel yaşam sınırları içinde kaldığı ve iş ortamına olumsuz yansımadığı sürece iş sözleşmesi sona erdirilemez. Aksi takdirde bu tür bir ilişkiye müdahale etmek özel yaşama müdahale olarak değerlendirilebilmektedir.

İşçilere iş yeri arkadaşları ile gönül ilişkisi kurmaları konusunda yasak getirmek mümkün değildir. Zira gönül ilişkisinden kaynaklı konulan bu tür kuralların İş kanununda kısıtlayıcı hüküm olmadığından hukuken de geçerliliği yoktur.

Örneğin işçi, iş sözleşmesi veya başka metinlerde iş yerinde çalışan biriyle aşk yaşanmayacağına dair maddeye onay vermiş dahi olsa, ilişki yaşamak veya evlenmek başlı başına bir geçerli fesih nedeni değil. İş yerinde sadece ilişki yaşanmasından dolayı çalışan işten çıkarılamaz.

İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu, iş yerindeki üretim ve çalışma düzenine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa, yapılan fesih geçerli sebep sayılmayacaktır.

Yargı kararına yansıyan bir olayda; iş yerinde çalışan kadın işçi ve erkek arkadaşının, iş yerinde öpüşmesi ve bu eylemin anlık oluşu, iş yerinde müşteri bulunmayışı, olayı bir başka çalışan işçinin görmeyişi, herhangi bir şikâyetin de olmadığı göz önünde tutulduğunda olayın iş düzenini bozucu nitelikte bir eylem olmadığı ve iş yerinde olumsuzluklara yol açmadığından işverenin yaptığı feshi haksız bularak işçinin işe iadesine karar vermiştir. (1)

Uzun yıllar görev yapan yönetici pozisyonundaki işçi ile özel ilişkisi olduğu işverence de bilinen kadın işçinin erkek arkadaşının ayrılmasından sonra bu nedenle işine son verildiği olayda, gönül ilişkisinin yıllardır sürmüş olduğu ve herkesçe bilindiği, yönetici durumdaki işçinin ayrılmasından sonra kadın işçinin bu nedenle işine son verilmesinin doğru bir davranış olmadığı ve bu davranışların iş yerinde olumsuzluklara yol açtığının kanıtlanmadığından kadın işçinin iş sözleşmesinin feshi haksız bulunarak işe iadesine karar verilmiştir.(2)

İLİŞKİ ÇALIŞMA DÜZENİNİ BOZARSA NE OLACAK?

Özellikle iş yerinde yaşanan ilişkinin iş ortamına olumsuz yansıma halinde; olayın boyutu ve iş yerine yansıma durumuna göre geçerli ya da haklı fesih nedeni olmakta, sonuçları da buna göre değişebilmektedir. Her ne kadar İş Kanununda bu konuyu doğrudan düzenleyen bir hüküm olmasa da yasadaki bazı genel ifadelerden yararlanılarak olayı ‘haklı fesih’ ve ‘geçerli fesih’ sebepleri yönünden irdelemek gerekir.

I- GEÇERLİ FESİH

İş Kanunun 18. maddesinde işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler geçerli fesih nedeni kabul edilmiştir. Bu nedenler tazminatsız feshi gerektirecek ağırlıkta olmamakla birlikte, işçinin işe iade edilmesine de engel teşkil eder. İşçinin davranışlarından kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekir.

Yargıtay bir kararında iş yerinde çalışan bir işçinin kadın işçiye Facebook adlı sitede ekli olmadığı halde ortak arkadaşların vasıtasıyla gördüğü resmini beğenmesi ve ‘çok sade ve güzelsin’ şeklindeki sözü sataşma niteliğinde görerek olayın iş yerine yansıdığı ve iş akışının bozulduğundan haklı olmasa da fesih için geçerli olduğunu belirtmiştir.(3)

Yine yargıya yansıyan bir başka olayda; iş yerinde evli olan bir işçinin aynı iş yerinde evli bir başka işçi ile duygusal ilişki yaşamasının çok da ağır görülmeyerek feshin geçerli olduğu belirtilerek işçinin kıdem tazminatının ödenmesine karar verilmiştir (4)

II- HAKLI FESİH (TAZMİNATSIZ FESİH)

4857 sayılı İş Yasası’nın derhal feshi düzenleyen 25/II-e maddesinde yer alan işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması halleri bildirimsiz fesih sebebi kabul edilmiştir. Bu gibi durumlarda olayın ağırlığı neticesinde işverence artık iş ilişkisinin sürdürülmesi imkânsız bir hal almıştır. İşçiye herhangi bir ihbar veya kıdem tazminatı ödenmez.

Yargıtay, evli olan işçinin aynı iş yerindeki iş arkadaşı olan kadın bir işçiyle iş yerinde gönül ilişkisine girmesi ve sonrasında iş yeri dışında olsa bile bu kadın işçiyi kaçırmasının doğruluk ve iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağı ve ahlaki açıdan da kabul görmeyeceği, işçinin bu fiilleri ile işverenin kendisine duyduğu güveni sarstığı gerekçesiyle işverence yapılan feshi haklı bulmuştur. (5)

Bir başka kararda yargı; kadın işçi ile aynı yerde çalışan erkek işçinin iş yerinde ve çalışma saatleri içinde kucak kucağa yakalanmalarının iş düzeni ve ahlakına aykırılık oluşturma, bu eylemi ile işverenin güvenini kötüye kullanma, doğruluk ve bağlılığa uymayan nitelikte sayarak yapılan feshi haklı bulmuştur. (6)

Verilen örneklerde görüldüğü gibi iş ilişkisinin devamı yönünde güven ve huzuru sarsar nitelikte doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmayan, ahlaki açıdan onaylanmayan hallerde işveren tarafından yapılan fesihler haklı fesih olarak kabul edilmektedir.

SONUÇ

Çalışma hayatı içinde çeşitli şekillerde yaşanan ve karşılıklı rızanın olduğu gönül ilişkileri ile istenmeyen mağdurca istenmeyen bir davranış olan ve zora dayanan cinsel tacizi birbiriyle karıştırmamak gerekir. İş yerindeki yaşanan gönül ilişkisi çalışma düzenini bozmadığı, iş yerine olumsuz yansıması olmadığı sürece geçerli ve haklı fesih koşullarının oluşturmazken, cinsel tacizde ise tacizci işçinin iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilebileceği açıktır.

Bir iş yerinde bu tür ilişkiye girerken yapılacak duygusal bir eylemde soğukkanlı davranmakta fayda vardır. Ki böylelikle çalışanlar açısından üzücü sonuçlara yol açacak durumların  da önüne geçilebilir bir nebze.

  1. Yarg. 9.HD. 16.03.2009 T.,E.2008/36337, K.2009/6945
  2. Yarg. 9. HD. 21.11.2005 T., E.2005/33676, K.2005/36676
  3. Yarg. 7.H.D 10.03.2016 T, E: 2015/43589 K: 2016/6048
  4. Yarg.7 HD 09.02.2016 T, E:2015/32417, K:2016/2265
  5. Yarg. 9. HD. 15.02.2012 T., E.2009/41054, K:2012/4305
  6. Yarg. 9. HD. 25.12.2002 T., E.2002/10696, K.2002/25071

Yusuf Fidan yazdı | “NANKÖRLER!”

Geçtiğimiz günlerde medyaya yansıyan üç gelişmeden kısaca bahsedip bunların ortak bir değerlendirmesini yapmak istiyorum. Sosyal medyada Ekrem İmamoğlu'na destek amaçlı 'Her şey çok güzel...

Nilay Atkın ŞENGÜN Yazdı | İSTİSMAR

Her yılın 20 Kasım'ı Dünya Çocuk Hakları Günü. Çocuklarımızı koruyabiliyor muyuz? Dünya’da son 10 yılda cinsel istismara uğrayan çocuk sayısı 280 bin civarında. Dünya Sağlık...

Yusuf Fidan yazdı | Köhne Demokrasimizin Son Kalesi; Seçimler

T.C. Anayasa 2. Maddesi; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik...

Ramazan Ayında Beslenme

Ramazan ayında yapılan en önemli beslenme değişiklikleri arasında oruç tutan kişilerin günlük beslenme şekli ve öğün sayısının değişmesiyle 3 ana öğün olan günlük beslenme...

Nilay Atkın Şengün yazdı: Özel Eğitimde Aile Eğitimi

Ailelerin çocuk sahibi olmak için nedenleri farklılık gösterse de; her ailenin gebelik sürecindeki hayalleri aynıdır. Ancak; anne yetersizliği olan bir çocuk dünyaya getirdiğinde ya...