Şentop'tan 'tek adam' yanıtı: Parlamenter sistemde çok adam mı var?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Şentop, Türk Parlamenterler Birliği İstanbul Şubesi’nin "Anayasalar ve Siyaset" konferansına katıldı.

Gündem 06.11.2021, 16:06
Şentop'tan 'tek adam' yanıtı: Parlamenter sistemde çok adam mı var?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Şentop, "Ben yeni anayasa tartışmasına uygun bir ortam olduğunu düşünüyorum halen fakat henüz sıcak bir tartışma ortamına gelmedi. Belki önümüzdeki seçimlerin temel tartışma konusu yeni anayasa konusu olur, olabilir" dedi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Mustafa Şentop, Türk Parlamenterler Birliği İstanbul Şubesi’nin "Anayasalar ve Siyaset" konferansına katıldı. Kadıköy’de bulunan Filizli Köşkteki toplantıya Şentop’un yanı sıra Türk Parlamenterler Birliği İstanbul Şubesi Başkanı İdris Güllüce ve Türk Parlamenterler Birliği İstanbul Şubesi Başkan Yardımcısı İlhan Albayrak ve davetliler katıldı.

Mustafa Şentop, burada yaptığı konuşmasında, "Parlamenter sistem İngiliz sistemidir ve monarşilerin sistemidir. Krallıkların sistemidir. Dünyada da zaten ilk ortaya çıkışı öyle. İyi işlediği iddia edilen ülkeler dikkate alınırsa monarşilerin olduğu ülkelerde sistem iyi işliyor. Cumhuriyet olan ve üniter yapıya sahip ülkelerde cumhuriyet artı üniter yapılı ülkelerde parlamenter sistemin iyi işlediğine dair örnek yok. Almanya’da biraz iyi işlediği söylenebilir ama Almanya federal sistemdir, üniter değildir. İngiltere, Kuzey Avrupa ülkeleri krallıktır" dedi.

Şentop, "Parlamenter sistem, üniter yapıya sahip cumhuriyetler için uygun. İyi işleyen bir sistem değil. Federal sistemde yetkiler zaten büyük ölçüde federe yönetimlerle, federal yönetimler arasında dağıldığı için, federal yönetim dış ilişkiler ağırlıklı olmak üzere, ülkenin genelini ilgilendiren meseleler ağırlıklı olmak üzere hareket ediyor. Ama halkın karşı karşıya olduğu sorunları daha federe halde yönetiyorlar. Bu sistem işleyebiliyor, bir kriz yaşanmadan işleyebiliyor. Şu anda Avrupa’da 7 ülke parlamenter sistem, ülkede hükümet kurma konusunda sorunlar yaşıyor. Bir kısmı monarşide bunların. Aylardır hükümet oluşturmakta sorun yaşıyorlar. Niye bir şey olmuyor, otomatik pilot var zaten bütün sistemlerde. Bunu siz bir yönetim olarak görüyorsunuz bu zaten var. Hükümet olmadığı zamanlarda bürokrasi aksaklık olmadan yürütmeye çalışıyor" diye konuştu.

Mustafa Şentop, başkanlık sistemindeki tek adam eleştirileriyle ilgili olarak, "Tek adam bütün sistemlerde bir tek adam var. Tek adam dediğimiz şey son kararı tek kişinin vermesi meselesidir. ‘Parlamenter sistemde çok adam mı var?’ diye itiraz edenlere soruyorum. Kaç adam lazım? Size göre kaç adam olması lazım? Kaç tane, 2-3-5-10… Parlamenter sistemde çok adam mı var? Klasik parlamenter sistemde başbakan var, cumhurbaşkanı kısıtlı yetkilere sahip. Kabine var, bakanlar kurulu var. Ama mesele irade-i külliye, irade-i cüz’iye çatışmasında ortaya çıkar. Çatışma yoksa orada bir tahlil yapabilmek, kanaat ortaya koyabilmek mümkün değil. Tek adam var mı, yok mu parlamenter sistemde? Bir bakan başbakanın istediği kararnameyi imzalamıyor, ‘ben imzalamayacağım’ diyor. Ne olur orada, bakanın dediği mi olur? Başbakanın dediği olur. Bunu yapan bakan, başbakan ısrar ediyorsa imzalaması için, bakan istifa edecek. Etmiyorsa ne olur? Başbakan gider cumhurbaşkanıyla konuşur bakanı değiştirir. Yerine başka bir bakanı getirir. O imzalar kararnameyi. Bir çatışma olduğu zaman kararı kim veriyor? İstişare ediyor, uzlaşıyorlar mı? Yok öyle bir şey. Sonuçta başbakanın dediği oluyor. Cumhurbaşkanının yetkileri parlamenter sistemde normal olarak sembolik. İki tane olduğu zaman zaten çatışma yaşanıyor bu sefer. Bunları Türkiye daha önceki dönemlerde de yaşadı. İlk anayasanın devreye girdiği zaman Özal ile Kenan Evren zamanında da yaşandı. Daha önce de yaşandı. Siyasi partilerde tek adam yok mu? Kararı çok adam mı veriyor? Bir adam veriyor sonuç itibariyle" ifadelerini kullandı.

Yorumlar (0)
16
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Altay 14 17
13. Giresunspor 14 16
14. Kayserispor 14 16
15. Gaziantep FK 13 15
16. Sivasspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Liverpool 13 28
3. Man City 12 26
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. Brighton 13 18
9. M. United 12 17
10. Crystal Palace 13 16
11. Aston Villa 13 16
12. Everton 12 15
13. Leicester City 12 15
14. Southampton 13 14
15. Brentford 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Real Sociedad 14 29
3. Sevilla 13 28
4. Atletico Madrid 13 26
5. Rayo Vallecano 15 24
6. Real Betis 14 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Valencia 15 19
10. Osasuna 14 19
11. Espanyol 14 17
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 14 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 14 7