'Ordunun başına Mustafa Kemal Geçsin...'

1921 Ağustos Ağustos ayı başında  TBMM’deki bazı milletvekilleri tarafından ortaya atılan bu öneri çok kişinin kulağına hoş gelebilir.Ama kazı

Gündem 05.08.2019, 14:25 05.08.2019, 14:25
'Ordunun başına Mustafa Kemal Geçsin...'
1921 Ağustos Ağustos ayı başında  TBMM’deki bazı milletvekilleri tarafından ortaya atılan bu öneri çok kişinin kulağına hoş gelebilir.Ama kazın ayağı hiç de öyle değil.Olayı anlamak için işin öncesini irdelemek gerekiyor.

TBMM orduları Batı Cephesi’nde 10-24 Temmuz arasında gerçekleşen Kütahya-Eskişehir Muharbeleri’ni kaybetmişti.Bu bu muharebe Batı Cephesi’nde Yunanlılara karşı,düzenli ordu birliklerinin kaybettiği ilk ve tek muharebedir.

Bu muharebe sonrasında Kütahya,Eskişehir ve Afyon Yunan işgaline uğradı.TBMM orduları daha fazla kayıp vermemek için Sakarya Irmağı’nın doğusuna çekilerek,yeni savunma hatları oluşturmaya başlamıştı.

Bu olay gerek Mecliste gerekse halk nezdinde büyük bir moral bozukluğuna ve karamsarlığa neden olmuştu.Hatta meclisin Kayseri’ye taşınması gündeme gelmişti.Nitekim Sakarya Muharebeleri sırasında Meclisin matbaaları ve bir takım gereçleri Kayseriye taşınmış, Kayseri Lisesi’nde Meclis kürsüsü yapılmıştı.

Bu dönemde herkes yenilginin faturasını birilerine ödetme peşindeydi.Nitekim başlarında hocalarında bulunduğu bir grup milletvekili ordu birliklerini denetler.Onlara yönelik “neden yenildiniz,neden geri çekildiniz “ gibi bir takım moral bozucu suçlamalarda bulununca komutanlar tarafından azarlanıp bir geri yollanırlar.

Meclise gelen bu grup başta Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile Fevzi Çakmak Paşa’ya aşırı şekilde yüklenirler.”Ordunun yokluk içinde savaştığını” söyleyince ,Fevzi Çakmak “hazinede beş kuruş para yok.” Diye karşılık verir.

Bu arada I.TBMM’de siyasi parti yoktu.Ama çeşitli gruplar vardı.Bunların başında da eski İttihat Ve Terakki Partisi taraftarları gelmekteydi.Bunların amacı Mustafa Kemal’i Meclisin ve halkın nezdinde gözden düşürüp Batum’da bekleyen Enver Paşa’yı ordunun başına geçirmekti.

Düşman ordularının Sakarya’ya dayandığı bir ortamda yokluk içinde kıvranan bir ordunun başarı şansı sıfırdı.Burada uğranacak ikinci bir yenilgi Mustafa kemal’i askeri ve siyasi açıdan bitirebilirdi.Bu yüzden eski ;İttihatçılar( Dr.Rıza Nur) Mecliste söz alarak “ Mevcut durumun sorumlusu olarak gördükleri Mustafa Kemal’e karşı “Ordumuzu bu duruma kim düşürdüyse,bu durumu da o düzeltsin.Malum olağan üstü durumların önlemleri de olağan üstü olur.Bu yüzden ordumuzun başına Reis Paşa (Mustafa Kemal ) geçsin diye bir öneride bulunurlar.

Bu öneride bulunanların amacı “üzüm yemek değil,bağcıyı döğmektir”.Onların amacı Mustafa Kemal’i Meclisten uzaklaştırıp,Mecliste diledikleri gibi at oynatmaktır.Yalnız bu öneri hem Mustafa Kemal karşıtları ,hem de Mustafa Kemal taraftarları tarafından olumlu karşılanır.

Kendisine karşı kurulan bu tuzağı fark eden Mustafa Kemal’söz alarak Bu teklifi bir şartla kabul edeceğini dile getirir.O da Başkomutanlığının yanında hızla karar alıp uygulayabilmek için Meclis ‘in yetkilerinin kendisine verilmesini ister.

Bunun üzerine İttihatçı guruptan bazı milletvekilleri “Yok efendim olmaz öyle şey “ diyerek ileri atılırlar.Mustafa Kemal “sakin olun beyler,olağan üstü durumların şartları da olağanüstü olur diyen sizlersiniz,Amacınız Başkomutanlık göreviyle beni Meclisten uzaklaştırmak mı ?” deyince Millletvekilleri “Bunu düşünen vatan hainidir”diye haykırırlar.Bu gelişmeler üzerine İttihatçılar kendi oyunlarına düşmüştür.

Mustafa Kemal’in bir diktaya gitmesinden çekinen bazı milletvekillerine , Mustafa Kemal istediği yetkilerin olağan üstü olduğunu ,Meclisin yetkilerini devraldığını,bunun çok büyük yetki olduğunu ve bu görevin her üç ayda bir meclis tarafından uzatılıp,uzatılmayacağı konusunda oylanması şartıyla kabul edeceğini belirtir.

Bunun üzerine TBMM 5 Ağustos 1921 tarihinde yapılan gizli oylamada 13 muhalif oya karşılık,169 oyla Mustafa Kemal’i “Başkomutan “seçilir.Açık oylamada ise muhalif milletvekilleri olumlu yönde oy kullanır. Mustafa Kemal Başkomutanlık görevini  Cumhurbaşkanı seçilene kadar sürdürür.
Yorumlar (0)
26
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30