Bloomberg: Tayyip Erdoğan’ın yeteri kadar vakti kalmadı

Yeni yaklaşımın büyük risk taşıdığını belirten Bloomberg, ortaya çıkan maliyetinse halka yüklendiğini kaydetti.

Emek Ve Ekonomi 08.12.2021, 20:26
Bloomberg: Tayyip Erdoğan’ın yeteri kadar vakti kalmadı

Bloomberg'te çıkan değerlendirme yazısında, Erdoğan'ın uygulamaya çalıştığı yeni ekonomi modelinde cari dengenin sağlanmasıyla enflasyonun düşeceğine inanıldığı belirtildi. Modelde ayrıca değersizleşen TL’nin ihracatı destekleyeceği, düşük faiz ortamının da yatırımları yukarı taşıyarak istihdamı artıracağı savunuluyor.

Bloomberg analistlerine göre bu formül daha önce denendi, ihracat odaklı büyümenin bazı Asya ülkelerini dönüştürdüğü görüldü ve lakin Erdoğan’ın bunun için yeteri kadar vakti yok.

Seçimler planlandığı gibi 2023’te yapılırsa Erdoğan’ın düşündüklerini hayata geçirip bunu oya dönüştürebilmek için 18 aydan az bir süresi bulunduğunu hatırlatan analistler, bahsedilen Asya ülkelerinde dönüşümün bir nesil sürdüğünü belirtti.

‘Yüksek riske’ dikkat çeken Bloomberg, şimdilik faiz indirimlerinin TL’de görülmedik değer kayıplarına yol açtığını ve yıllık enflasyonu yüzde 20’nin üstüne çıkardığını, bundan en çok etkilenen kesiminse, Erdoğan’ın geleneksel oy tabanı sabit gelirlilerin olduğunu kaydetti. Analistler, düşük değerli TL’den faydalanması beklenen ihracatçıların bile kurdaki oynaklığa ayak uydurmakta zorlandığını ifade etti.

Bloomberg analistleri, Erdoğan’ın önündeki engelleri şöyle sıraladı:

CARİ DENGE
Erdoğan döneminde Türkiye ekonomisinin en önemli konularından biri kronik cari açık. Yüksek kur yaklaşımı bunu kapatabilir, zira yabancı alıcılar için ucuzlayan Türk ekonomisi doğrudan sermaye çekebilir. Bu da TL’nin dengelenmesine yardım edip sıcak para ihtiyacını azaltabilir.

Diğer yandan, yabancı yatırımcılar reel getirisi kalmayan para ve tahvil piyasasından kaçıyor. İthal malların maliyeti katlanarak enflasyonu yükseltiyor. Cep telefonu, bilgisayar gibi bazı ürünler pek çokları için artık ulaşılamaz durumda.

UCUZ İŞGÜCÜ
Erdoğan’ın en büyük umudu ticaret dengesini Türkiye lehine değiştirmek. Değer kaybeden TL’yle birlikte işgücü maliyeti de düşecek. Böylelikle Anadolu’daki üreticiler Avrupa piyasasından daha büyük pay alabilecek. Ucuzlayan turizm de yabancıları cezbedebilir.

Öte yandan, enerjide dışa bağımlı Türkiye için TL’nin değer kaybı kötü haber.

NEGATİF REEL GETİRİLER
Kasımda yüzde 20’nin üstüne çıkan enflasyonla beraber zaten ekside olan TL mevduat getirileri daha da cazibesini kaybetti. Son dönemde diğer gelişen ülkelerin yanı sıra ABD ve diğer büyük ekonomilerin de faiz artırmasıyla Türkiye yabancı yatırımcılar açısından en kötü pozisyonda.

Erdoğan’ın yeni yaklaşımı ülkedeki döviz rezervlerini de eritti. Ekonomi dış şoklara karşı daha kırılgan.

PİYASA KARŞITI SÖYLEM
Yabancı yatırımcıları dışlayan tek konu negatif getiriler değil. Erdoğan’ın popülist ve piyasa karşıtı söylemi yoğunlaştı. Dalgalanmaları ‘faiz lobisi ve dış güçlere bağlaması’ da etkili.

2018’de yabancıların TL’ye erişimi kısıtlanmıştı. Bu tür uygulamalar düzeltilmiş olsa da güven kaybı yarattı. Sonucunda da borsa ve Türk tahvillerinde yabancı varlığı bugün çok sınırlı. Borsa endeksi de dolar bazında dip seviyelerde geziyor.

EKONOMİK SEFALET
Enflasyonu kontrol altına almak için faizler indirilse de tersi meydana geldi. Türkiye ekonomik göstergeler esas alınarak hesaplanan Dünya Sefalet Endeksi’nde yukarı tırmanıyor. Erdoğan’ın ihracat odaklı yaklaşımı ucuz işgücüne dayalı, bu da sıradan insanların yaşamının daha da zorlaşacağı anlamına geliyor.

Yorumlar (0)
7
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11