İstanbul Beşiktaş'ta yer alan ve uzun süredir İsrail Başkonsolosluğu’na ev sahipliği yapan dev ticari plazanın, yapılan deprem dayanıklılık testlerini geçemediği ve kentsel dönüşüm kapsamında yıkılacağı belirlendi. İlk dönemlerde iki ülke arasında tırmanan siyasi gerilim sebebiyle boşaltıldığı düşünülen diplomatik misyonun, asıl olarak yapısal ve teknik riskler nedeniyle tahliye edildiği anlaşıldı. Bu ani tahliye ve yıkım süreci, bütçe sıkıntıları yaşayan Tel Aviv yönetimini ciddi bir lojistik ve mali çıkmazın eşiğine getirdi.
Ekim 2023’te güvenlik gerekçesiyle diplomatlarını Türkiye’den çeken ve o tarihten bu yana konsolosluk faaliyetlerini askıya alan İsrail'in kullandığı bu çok katlı iş merkezi, kentsel dönüşüme giriyor. Bünyesinde çok sayıda şirket ve ofis barındıran böylesine büyük bir plaza için alınan yıkım kararı, Türkiye'deki ticari gayrimenkul sektörü açısından nadir bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Gelecekte arazide yeni bir projenin yükselmesi planlanırken, binada mülkiyet payı bulunan İsrail’in, yeni inşa edilecek yapıda konsolosluğu tekrar faaliyete geçirmesi ticari engellere takılıyor.
Güvenlik Standartları İnşaat Maliyetini Katlıyor
Sürece yakın çevrelerden edinilen bilgilere göre, İsrail hükümetinin dış temsilcilik binaları için belirlediği son derece katı mimari ve güvenlik şartnameleri bulunuyor. Yeni projeyi üstlenecek inşaat firmasının bu ağır ve pahalı güvenlik taleplerini karşılamasının zor olduğu, İsrail'in yeni yapıda yer almayı seçmesi durumunda oluşacak devasa ek maliyeti tek başına üstlenmek zorunda kalacağı ifade ediliyor. Bu durum nedeniyle, mülkiyet hakları korunsaydı bile İsrail’in aynı adreste yeniden kapılarını açma ihtimalinin oldukça düşük olduğu konuşuluyor.
Yeni Taşınma İçin 6 Milyon Dolar Gerekiyor, Ancak Ödenek Yok
Konsolosluğun İstanbul sınırları içinde tamamen farklı bir binaya nakledilmesi seçeneği de finansal engellere takılmış durumda. Yurt dışı temsilciliklerinde üst düzey zırhlı kaplamalar, özel iletişim altyapıları ve ileri teknoloji gözetleme sistemleri gibi ağır güvenlik protokolleri uygulayan Tel Aviv için yeni bir adrese geçişin toplam faturası yaklaşık 6 milyon doları buluyor.
Ankara ile Tel Aviv arasındaki diplomatik ilişkilerin fiilen durma noktasına geldiği bir dönemde, böyle yüksek bir harcamanın yapılması İsrail kamuoyunda ve siyasetinde büyük bir tartışma başlattı. Hükümet kaynakları, mevcut ekonomik şartlarda böylesi bir taşınma bütçesinin bulunmadığını, dolayısıyla yeni bir temsilcilik binasına geçilmesinin neredeyse imkansız olduğunu aktarıyor. İsrail yönetiminin tüm alternatifleri masada tuttuğu fakat henüz net bir çözüm yolu bulamadığı gelen bilgiler arasında.
