Ahmet ERDEM yazdı | Piyasaya göre yatırımcı hareketleri

Geçmişten günümüze insanlar çeşitli yollarla yatırımlar yaparak finansal özgürlüklerini yakalamak için girişimlerde bulunmuşlardır. Yatırımcılar farklı finansal enstrümanlara yatırım yaparak birikim yapmayı tercih ettikleri gibi farklı risk tiplerine göre bu yatırımlarını da çeşitlendirmişlerdir. Altın, döviz, hisse senedi, bono gibi bir sürü araç yatırımcılar tarafından kullanılmaktadır.

Bu konuda özellikle yatırımcı psikolojisinin piyasanın hareketlerine göre şekillendiği görülmektedir. Örnek vermek gerekirse, dolar artış trendine girdiğinde herkesin kafasında ‘Dolar alsam mı?’, ‘Acaba elimdeki doları bozdursam mı?’ gibi onlarca soru gelmektedir ve profesyonellermiş gibi herkes tarafından konuşulmaktadır. Yeni mezun bir finans öğrencisi olarak ilk finans konseptli yazımı yazmak için bugüne kadar bekledim; daha doğrusu bekletildim. Çünkü bu işin profesyoneli değildim. Hala değilim ama en azında lisans eğitimi mi tamamladığım için artık klavyemin başına geçip söz alabileceğime inanıyorum.

Bahsettiğim gibi bu işin yatırımcı psikolojisi boyutu ciddi akademik araştırmalara konu olmuş ve çok kaliteli makaleler, çalışmalar ortaya koyulmuştur. Öncelikle piyasada boğa, ayı ve balık dediğimiz 3 piyasa vardır. Boğa artışın görüldüğü piyasadır, ayı piyasası düşüş trendinin olduğu piyasadır ve balık piyasasını ise yatay olarak trende devam eden piyasa olarak tanımlayabiliriz. Eğer bu konularda hemfikirsek piyasanın oluşturduğu trendde yatırımcıların farklı hareket ettiği 3 farklı döneme göz atalım.

Piyasada oluşan trendin 3 aşaması vardır ve yatırımcılar bu dönemlerde farklı psikolojilerle karar vermektedirler.

1. Toplama Dönemi

Bu dönem fiyatların artışından önceki dönemdir. Yani Boğa piyasasını hemen öncesidir. İnsanlar bu dönemde genel olarak karamsar davranırken, profesyonel olarak adlandıracağımız yatırımcı grubu bu dönemde alım yapmaktadır.

2- Büyük Harekât

Bu dönemde profesyonellerin alımı ile artan talep fiyatların artışına sebebiyet verecektir ve fiyatların arttığını gören diğer yatırımcılar bu psikoloji ile alımlara başlayacaklardır. Bu dönemde Boğa piyasası yaşanmaya başlanmıştır.

3- Dağıtım Dönemi

Bu safhada aşırı derecede artan talep ile enstrümanın değeri artmıştır ve olduğundan daha değerli hale gelmiştir. Yani aşırılık olmuştur. Profesyonel olan yatırımcılar bu dönemde kârını alarak öngörüsü olmayan istekli yatırımcıya pozisyonunu satacaktır. Ayı piyasası artık çok yakındır. Bu satışlarla düşen fiyatı fark edecek olan diğer yatırımcılar artık karamsarlardır ve satış trend başlamıştır. Ayı piyasası artık yaşanmaktadır.

Bu anlattığım dönemler ünlü finans gazeteci Charles Dow sayesinde bizlere ulaşmıştır. Kendisi yüzlerce makale ve çalışma ile finans dünyasına katkılarda bulunmuştur ve ölümünden sonra Dow Teorisi ortaya çıkmıştır. Bu dönemlerde teorinin maddelerindendir.
Yazının başında da bahsettiğim gibi bu işin davranış bilimi boyutu çok derindir. Kazanmak kadar kaybetmek de piyasaların gerçeğidir.

Kirazlı konusunda neden alttan alınıyor?

Kazdağları-Kirazlı çevre katliamı konusunu “Neden Bu Kadar Vicdansızlar?” başlıklı yazımda ele almıştım. Konunun bu sefer bir başka ve önemli yönünü ele almaya çalışacağım: devletin...

Montessori yöntemiyle eğitim-2

Montesorrı yöntemine geçen hafta bir giriş yapmıştık. Bu hafta Montesorrı yöntemine göre bir sınıf nasıl düzenlenir?, Sınıf içi uygulamalar nelerdir? Bunlardan bahsedeceğiz. Çocuk okulda olduğu...

Neden bu kadar vicdansızlar?

Son zamanlarda her gün devlet eliyle yürütülen yeni bir doğa katliamı haberini duyuyoruz. * Dünyanın sayılı güzelliklerinden Burdur’un Salda Gölü'ne 'millet bahçesi tesisleri' yapma kararı, *...

Ahlak toplumun temelidir

Çocuk eğitimi, ailede başlar, okul ve çevresiyle birlikte hayat boyu devam eder. Çocuğa ahlaki davranışların kazandırılması eğitimin önemli bir parçasıdır. Ahlak, bizim dini değerlerimizin...

Sol ve sokak

Türkiye'de 1950 li yıllarda çok ciddi bir sol örgütlenme vardı. 1960 lı yıllarda sol örgütlenme sokağa indi. DİSK bugün dahi yapamadığı kadar büyük katılımlarla...